BMTning yangi hisobotiga ko‘ra, daryolar, ko‘llar va hovuzlar orqali uzoq migratsiya qiladigan baliq turlari to‘g‘onlar, ifloslanish va haddan tashqari ov qilish tufayli ko‘payish joylariga yetib bora olmayapti. Oltin mahseer va goonch catfish kabi 30 ta flagman baliq turi global muhofaza uchun ustuvor qilib belgilandi.
Xalqaro olimlar guruhi 15 000 dan ortiq chuchuk suv migratsion baliqlarini baholab, ularning soni so‘nggi yarim asrda taxminan 81% ga kamayganini aniqladi. Hisobot mualliflari, bu guruh uzoq vaqt e‘tibordan chetda qolgan, lekin "odamlarning tirikchiligining muhim qismi" ekanligini ta‘kidladilar.
Nevada universiteti biologiya professori Doktor Zeb Xogan ta‘kidlaganidek, "Chuchuk suv baliqlari dunyo bo‘ylab yuz millionlab odamlarni qo‘llab-quvvatlaydi, shuning uchun insonlar uchun ular juda muhim". U, migratsion chuchuk suv baliqlari global miqyosda 200 million kishiga yetarli oziq-ovqat ta‘minlash bilan birga, himoya talab qiladigan katta xilma-xillikka ega ekanligini aytdi.
Jahon Yovvoyi Tabiat Fondi (AQSh) vakili Mishel Tieme izohlaganidek, oltin mahseer kabi turlar haddan tashqari ov qilish va yashash muhitining yo‘qolishi kabi ikkita asosiy tahdidga duch kelmoqda. "Yashash muhitining yo‘qolishi daryo tizimini bo‘laklarga ajratadigan to‘g‘onlarni o‘z ichiga oladi, bu esa baliqlarning urug‘lanish joylariga ulanmasligiga olib keladi", dedi u.
Migratsiyaning buzilishi, ayniqsa Yevropada, har kilometrda o‘rtacha to‘siqqa duch keladigan baliqlar uchun dolzarb muammo hisoblanadi. WildFish xayriya tashkiloti ilmiy rahbari Doktor Janina Greyning so‘zlariga ko‘ra, ko‘pincha to‘siqlar eskirgan kichik quvurlar yoki to‘g‘onlar bo‘lib, ular olib tashlanishi mumkin, lekin ularning migratsion baliqlarga kumulyativ ta‘siri juda katta.
Ko‘pchilik turlar o‘z uzoq migratsiyalari davomida mamlakat chegaralarini kesib o‘tadi, bu esa hukumatlar o‘rtasida tahdidlarga qarshi kurashish va milliy zaxiralarni tiklash uchun muvofiqlashtirilgan harakatlarni talab qiladi. BMT endi 30 ta baliq turini Migratsion Turlarni Muhofaza Qilish Konvensiyasiga qo‘shishni taklif qilmoqda, bu 1979 yilda imzolangan global shartnoma bo‘lib, mamlakatlarni migratsion turlarni himoya qilishda hamkorlik qilishga majbur qiladi.
Source: www.bbc.com