Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Pokiston hukumati AQSh va Eron o'rtasidagi urushni tinch yo'l bilan hal qilish uchun vositachilik qilishga tayyorligini e'lon qildi. Pokiston tashqi ishlar vaziri Ishoq Dar o'tgan yakshanba kuni Turkiya, Misr va Saudiya Arabistoni bilan yuqori darajadagi uchrashuvlar o'tkazib, kelgusi kunlarda ikki tomon o'rtasida muhokamalarni o'tkazishga tayyor ekanligini bildirdi. Dar: "Pokiston har ikki tomonning ishonchini qozongan holda, ular o'rtasidagi muhokamalarni o'tkazishdan faxrlanadi", dedi.

Biroq, Eron tomonidan bu tashabbuslar shubha ostiga olinmoqda. Eron parlamenti raisi Muhammad Bog'ir Qolibof Pokistonda rejalashtirilgan muzokaralarni "bosqin uchun yashirinish" deb atadi va 2500 AQSh dengiz piyodasi O'rta Sharqqa kelayotgani haqida ogohlantirib, ularni "olovga solish" bilan tahdid qildi. Eron tashqi ishlar vazirligi ham AQSh prezidenti Donald Trampning muzokaralar borligi haqidagi da'volarini rad etdi.

Pokistonning bu harakati mintaqaviy urushning kengayishi uning iqtisodiyoti va xavfsizligiga tahdid solayotganligi bilan bog'liq. Tahlilchi Raza Rumi: "AQSh-Eron mojarosi Pokistonning Fors ko'rfazi energiya oqimlari va pul o'tkazmalariga bog'liqligini hisobga olgan holda, uning iqtisodiy barqarorligiga bevosita tahdid soladi", dedi. Pokiston Saudiya Arabistoni bilan mudofaa shartnomasi va Eron bilan 900 kilometrlik chegaraga ega bo'lganligi sababli, muvozanatli diplomatik siyosat olib borishi kerak.

Agar muzokaralar muvaffaqiyatsizlikka uchrasa va urush uzoq davom etsa, Pokiston uchun asosiy tahdid Hormuz bo'g'ozi orqali energiya yetkazib berishning buzilishi bo'ladi, bu mamlakatning allaqachon noqulay iqtisodiy vaziyatini yanada og'irlashtiradi. Tahlilchi Rumi: "Muvaffaqiyatsizlik Pokistonga iqtisodiy va xavfsizlik zarbalarini beradi. Energiya yetkazib berishning buzilishi inflyatsiyani kuchaytiradi va moliyaviy stressni yomonlashtiradi", dedi.

Pokistonning Saudiya Arabistoni bilan o'n yillik hamkorligi va Eron bilan chuqur aloqalari uning vositachilik rolini murakkablashtiradi. Agar Fors ko'rfazi mamlakatlari mojaroga qo'shilsa, Pokistonning muvozanatli siyosati yanada qiyinlashadi. Tahlilchi Rumi: "Agar Saudiya Arabistoni mojaroga qo'shilsa, Pokiston kamida ramziy qo'llab-quvvatlash uchun bosim ostida qoladi, ammo bevosita harbiy ishtirok etish barqarorsizlantiruvchi va ahmoqona bo'lardi", dedi.

Pokistondagi ichki barqarorlik ham xavf ostida. Eron dunyodagi eng katta shia musulmon ko'pchiligi mamlakatidir va Pokistondagi shia aholisi (taxminan 15-20%) Eron bilan kuchli madaniy aloqaga ega. Urushning birinchi kunida Eronning oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomeniy o'ldirilgandan so'ng, Pokistonning shimolidagi Gilgit-Baltiston viloyatida norozilik namoyishlari bo'lib o'tdi, bu esa armiya joylashtirilishi va uch kunlik komendant soati joriy etilishiga olib keldi.

Source: www.dw.com