Amerika Qo‘shma Shtatlari prezidenti Donald Trampning so‘zlariga ko‘ra, Xitoy 200 ta Boeing samolyotini sotib olishga kelishib olgan va buyurtma 750 tagacha ko‘payishi mumkin. Ushbu samolyotlar GE Aerospace dvigatellari bilan jihozlanishi aytilgan.
Tramp jurnalistlarga Air Force One samolyotida bergan intervyusida, kelishuv “taxminan 200 ta samolyotni o‘z ichiga oladi va agar ular yaxshi ish qilsa, 750 tagacha va’da qilingan” deb ma’lum qildi. Biroq, qaysi turdagi samolyotlar va yetkazib berish muddati haqida batafsil ma’lumot berilmagan.
Xitoy hukumati va Boeing kompaniyasi hali ushbu kelishuvni rasman tasdiqlamagan. Agar kelishuv amalga oshsa, bu Boeing uchun muhim yutuq bo‘ladi, chunki Pekin va Vashington o‘rtasidagi savdo ziddiyatlari tufayli kompaniya Xitoy bozoridan deyarli chetlashtirilgan edi.
Boeing bosh direktori Kelli Ortberg Tramp bilan birga Pekinga safari chog‘ida bo‘lgan amerikalik yirik tadbirkorlar guruhiga qo‘shilgan edi. Kelishuvning 200 ta samolyot qanchasi yangi buyurtma va qanchasi avvalgi buyurtmalar portfelidan ekani noma’lum.
Mutaxassislarning fikricha, Xitoy avval ham diplomatik tashriflar bilan bog‘liq savdo paketlarida yangi buyurtmalarni takroriy e’lonlar bilan birlashtirgan. Katta buyurtma Xitoyga o‘zining COMAC C919 samolyoti ishlab chiqarish rejalari ortda qolayotgan bir paytda aviatsiya bozorini kengaytirish imkonini beradi.
IBA aviatsiya konsalting firmasi hisob-kitoblariga ko‘ra, 200 ta samolyotning qiymati taxminan 17-19 milliard dollarni tashkil qiladi. Agar buyurtmaning 40 foizi keng fyuzelyajli samolyotlardan iborat bo‘lsa, summa 25 milliard dollargacha oshishi mumkin.
Tramp uchun bu kelishuv muhim yutuq, chunki uning agressiv tarif siyosati AQSh savdo defitsitini kamaytirishda katta natija bermagan. Agar 500 dan ortiq samolyot buyurtmasi amalga oshsa, bu aviatsiya tarixidagi eng yirik kelishuv bo‘ladi.
Biroq, Xitoy aviatsiya sanoati bo‘yicha mustaqil ekspert Li Xanmingning ta’kidlashicha, sotuvdan keyingi xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq muammolar qaror qabul qilishga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. “Agar AQSh ehtiyot qismlar embargosi qo‘ysa, kim Boeing sotib olishga jur’at etadi?” deydi u.
Osiyo Jamiyati Siyosat Institutining katta vitse-prezidenti Vendi Katlerning fikricha, sammitda kutilgan qishloq xo‘jaligi va energetika sohasidagi yirik xaridlar e’lon qilinmagan. Uning so‘zlariga ko‘ra, kelishuvlar hali ishlab chiqilmoqda va agar qo‘shimcha e’lonlar bo‘lmasa, sammit “atmosferaga boy, ammo mazmunan zaif” bo‘lgan.
Source: www.aljazeera.com