Nepalning ikki taniqli yo‘lboshchisi, “Everest odami” va “Tog‘ malikasi” nomi bilan tanilgan alpinistlar, dunyoning eng baland cho‘qqisida yangi rekordlarni qo‘lga kiritdi. 56 yoshli Kami Rita Sherpa o‘zining 32-chi marta Everest cho‘qqisiga chiqib, o‘tgan yilgi rekordini yangiladi. 52 yoshli Lhakpa Sherpa esa ayollar o‘rtasidagi rekordni 11-chi marta cho‘qqiga chiqib yangiladi.

Nepal Turizm Departamenti matbuot kotibi Ximal Gautamning AFP agentligiga bergan ma’lumotiga ko‘ra, bu Nepal alpinizm tarixidagi yana bir muhim bosqichdir. Kami Rita Sherpa birinchi marta 1994 yilda tijoriy ekspeditsiya tarkibida Everest cho‘qqisiga chiqqan va shundan beri deyarli har yili mijozlarga yo‘lboshchilik qilmoqda.

Lhakpa Sherpa 2000 yilda Everest cho‘qqisiga chiqqan birinchi nepal ayoli bo‘lib, u ham o‘z rekordini yangiladi. Gautamning so‘zlariga ko‘ra, bu rekordlar boshqa alpinistlarga ham katta ilhom bag‘ishlaydi va Everestda sog‘lom raqobat orqali alpinizmni xavfsizroq, obro‘liroq va yaxshi boshqariladigan qilishga yordam beradi.

Kami Rita Sherpa 2024 yilda cho‘qqiga chiqqanidan so‘ng, u “shunchaki ishlayotganini” va rekord o‘rnatishni rejalashtirmaganini aytgan edi. U 1953 yilda Edmund Hillari bilan birga Everestga birinchi bo‘lib chiqqan Tenzing Norgay bilan bir qishloqda tug‘ilgan.

Alpinizm gullab-yashnagan sari, bu daromadli biznesga aylandi. Nepal bu yil mart-may oylaridagi alpinizm mavsumi uchun rekord darajadagi 492 ta ruxsatnoma berdi. Hillari va Norgay ekspeditsiyasidan beri 8000 dan ortiq kishi cho‘qqiga chiqqan, ko‘plari bir necha marta.

Sherpa bo‘lmagan alpinistlar orasida rekord britaniyalik yo‘lboshchi Kenton Kulga tegishli bo‘lib, u 19 marta cho‘qqiga chiqqan, undan keyin amerikalik alpinistlar Deyv Xan va Garrett Madison 15 martadan. Kul va Madison hozirda o‘z rekordlarini yaxshilash uchun Everetda.

Alpinistlar va ularning sherpa yo‘lboshchilarining ko‘pligi, ayniqsa ob-havo yomonlashsa, tog‘da haddan tashqari gavjumlik haqida xavotirlarni qayta uyg‘otdi.

Source: www.aljazeera.com