Oq uyning ma'lum qilishicha, Xitoy AQSh prezidenti Donald Tramp va Xitoy rahbari Si Szinpinning Pekindagi sammitidan so'ng har yili kamida 17 milliard dollarlik qishloq xo'jaligi mahsulotlarini xarid qiladi.
Yakshanba kuni e'lon qilingan faktlar varaqasiga ko'ra, Xitoy 2028 yilgacha ushbu xaridlarni amalga oshiradi, 2026 yil uchun maqsad esa yilning qolgan qismiga mutanosib ravishda qo'llaniladi.
Oq uyning ta'kidlashicha, bu kelishuv Xitoyning oktyabr oyida Janubiy Koreyada bo'lib o'tgan Tramp va Si sammitida bergan kamida 87 million metrik tonna AQSh soya loviyasini sotib olish majburiyatiga qo'shimcha hisoblanadi.
Faktlar varaqasiga ko'ra, Xitoy, shuningdek, 400 dan ortiq ishlab chiqarish korxonalarining muddati o'tgan ro'yxatini yangilash orqali AQSh mol go'shti uchun bozor kirishini tiklaydi va AQSh Qishloq xo'jaligi departamenti tomonidan parranda grippi xavfi yo'q deb topilgan shtatlardan parranda go'shti importini qayta boshlaydi.
Oq uyning xabar berishicha, Tramp va Si ikki tomon o'rtasidagi savdo va investitsiyalarni boshqarish uchun AQSh-Xitoy Savdo Kengashi va AQSh-Xitoy Investitsiya Kengashi kabi ikkita yangi organ tashkil etishga kelishib olgan.
Xitoy Oq uyning e'lonini hali tasdiqlagan yoki izoh bergani yo'q. Vashingtondagi Xitoy elchixonasi darhol izoh berish so'roviga javob bermadi.
Oq uyning yangilanishi Tramp va Sining ikki kunlik sammiti natijalariga oydinlik kiritadi, unda tantana va do'stona munosabatlar ko'p bo'lgan, ammo aniq kelishuvlar kam edi.
Pekindagi ikki kunlik muzokaralar davomida Tramp va Si iqtisodiy masalalar va savdoda ko'proq uyg'unlikka intilishdi, Tayvan va AQSh-Isroilning Eronga qarshi urushi kabi nozik mavzularni chetlab o'tishdi.
Juma kuni sammit yakunlanganidan keyin Oq uyning bayonotida ikki tomon "iqtisodiy hamkorlikni kuchaytirish" yo'llarini muhokama qilgani va Hormuz bo'g'ozining ochiq qolishi zarurligi hamda Eronning "hech qachon yadro quroliga ega bo'lmasligi" haqida kelishib olgani aytilgan.
Pekin Eronning yadro quroliga ega bo'lmasligi kerakligini aniq aytmadi, ammo "barcha tomonlarning manfaatlarini hisobga oladigan Eron yadroviy masalasi va boshqa masalalarda kelishuvga erishish" muhimligini ta'kidladi.
Oq uyning ikkala bayonotida ham Tayvan haqida hech qanday eslatma yo'q edi. Bu orolning himoyasini Vashington 1979 yilgi Tayvan munosabatlari to'g'risidagi qonunga muvofiq qo'llab-quvvatlashga majbur. Si avvalroq bu masala "to'g'ri hal qilinmasa", super kuchlar o'rtasida "to'qnashuvlar va hatto nizolar" bo'lishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.
Vashington va Pekin o'rtasidagi deyarli o'n yillik iqtisodiy o'zaro zarbalardan so'ng, AQSh-Xitoy savdosi eng yuqori cho'qqisidan keskin kamaydi. O'tgan yili ularning ikki tomonlama tovar savdosi taxminan 415 milliard dollarni tashkil etdi, bu 2022 yildagi 690 milliard dollardan kam.
Source: www.aljazeera.com