Markaziy o‘ng qanot prezidenti Rodrigo Paz lavozimga kelganidan bir necha oy o‘tib, Boliviyada hukumatga qarshi norozilik namoyishlari tartibsizliklarga aylanib ketdi. La-Pas shahridagi vaziyat tobora keskinlashib, namoyishchilar dinamit zaryadlarini portlatib, norozilik bildirmoqda.
Namoyishchilar davlat binolariga bostirib kirib, o‘nlab blokadalar o‘rnatgan, bu esa yoqilg‘i va oziq-ovqat taqchilligiga, shuningdek, shifoxonalarda kislorod ballonlarining tugashiga sabab bo‘lgan. Banklar ehtiyot chorasi sifatida yopilgan. Iqtisodchilar noroziliklar Boliviyani yanada chuqurroq inqirozga botirayotgani haqida ogohlantirmoqda.
AQSh davlat departamenti davom etayotgan noroziliklarni "davlat to‘ntarishiga urinish" deb atadi. Boliviya iqtisodiyoti bir muncha vaqt davomida qiyinchiliklarni boshdan kechirmoqda. Eksport sektorining zaifligi tufayli Boliviya davlati valyuta tanqisligidan aziyat chekmoqda.
2025-yilda boliviyaliklar sotsialistik boshqaruvdan keyin o‘zgarish uchun ovoz berdi. Oktyabrdagi ikkinchi tur saylovlarda ikki o‘ng qanot nomzod iqtisodiy islohotlar va bozor erkinliklarini va’da qilgan edi. Natijada, markaziy o‘ng qonunchi Rodrigo Paz prezidentlik saylovida g‘alaba qozondi.
Paz hukumati yoqilg‘i subsidiyalarini bekor qilib, yoqilg‘i narxini deyarli ikki baravar oshirdi. Bu chora davlat byudjetini mustahkamlash uchun oqilona deb hisoblangan bo‘lsa-da, oddiy boliviyaliklar uchun og‘ir bo‘ldi. Narxlarning oshishi inflyatsiyani tezlashtirdi.
Kasaba uyushmalari inflyatsiyaga javoban ish haqini oshirish va yoqilg‘i subsidiyalarini tiklashni talab qilmoqda. Fermerlar, konchilar, o‘qituvchilar va mahalliy guruhlardan iborat turli ittifoq bu talablar atrofida birlashdi.
Prezident Paz vazirlar mahkamasini o‘zgartirishni e’lon qildi va hukumat xalq talablarini ko‘proq tinglashini aytdi. Biroq, u "buzg‘unchilar" bilan muzokara qilmasligini bildirdi. AQSh Paz hukumatini qo‘llab-quvvatlab, uni beqarorlashtirishga urinishlarni qoraladi.
Uzoq muddatda Boliviya barqarorlikni ta’minlash uchun asosiy iqtisodiy muammolarini hal qilishi kerak. Paz hukumat inflyatsiyaning eng og‘ir oqibatlarini yumshatish uchun Jahon bankidan 200 million dollar kredit olishni ko‘rib chiqmoqda.
Source: www.dw.com