2024-yil yanvarida Gaagadagi Xalqaro Sud (ICJ) G‘azoda genotsid xavfi borligini e’lon qilganiga qaramay, kamida 51 davlat Isroilga harbiy yuklarni yetkazib berishda davom etgan. Al Jazeera tomonidan olib borilgan olti oylik tergov Isroil Soliq Boshqarmasi ma’lumotlariga asoslanib, 2023-yil oktabrdan 2025-yil oktabrgacha 2,603 ta harbiy yuk partiyasi yetkazilganini aniqladi.

Ushbu yuklarning umumiy qiymati 3,22 milliard shekel (885,6 million dollar)ni tashkil etgan bo‘lib, 91 foizi ICJ qaroridan keyin qayd etilgan. Taqqoslash uchun, urushdan oldingi 20 oy ichida harbiy import 1,41 milliard shekel (388,1 million dollar)ni tashkil etgan. Bu Isroilning harbiy harakatlarini davom ettirish uchun tashqi qurol ta’minotiga bog‘liqligini oshirganini ko‘rsatadi.

Eng yirik yetkazib beruvchilar AQSh (42%), Hindiston (26%), Ruminiya (8%), Tayvan (4%) va Chexiya (3%) bo‘lgan. Bu davlatlarning barchasi Genotsid Konvensiyasiga a’zo. Xalqaro huquqshunoslarning fikricha, ICJ qaroridan keyin Isroilni qurollantirishni davom ettirgan hukumatlar genotsidda ishtirok etgan bo‘lishi mumkin.

Tergov shuni ko‘rsatdiki, hatto 2025-yil oktabrdagi sulhdan keyin ham qurol oqimi to‘xtamagan. 2025-yilning so‘nggi ikki oyida Isroil yana 324,9 million shekel (89,4 million dollar)lik harbiy import olgan. London Iqtisodiyot Maktabi professori Stiven Xamfrisning ta’kidlashicha, “Isroilni qurollantirgan davlatlar xalqaro jinoyatlar, jumladan urush jinoyatlari va insoniyatga qarshi jinoyatlarda ishtirok etgan bo‘lishi mumkin”.

Al Jazeera tahlilida faqat “93” kodi bilan boshlanadigan bojxona kodlari (qurol va o‘q-dorilar) va 87100000 kodi (tanklar va zirhli transport vositalari) o‘rganilgan. Ma’lumotlar Isroilning harbiy importining to‘liq manzarasini bermasa-da, bu urush davridagi qurol oqimining eng batafsil tasvirlaridan biridir.

Source: www.aljazeera.com