G‘arbiy Afrikadagi Gvineya dunyodagi eng katta boksit zaxiralariga ega. Ammo bu boylik mahalliy aholiga na yorug‘lik, na toza suv olib kelmoqda. Bembou Silaty qishlog‘ida yashovchi 38 yoshli Mamadou Aliou bir vaqtning o‘zida kon kompaniyasida ishlaydi va qishloq faoli sifatida boshqa bir kompaniyani tanqid qiladi.

“Bu kompaniyalar kelishidan oldin yerimizni ekib, kun kechirardik. Endi yer kon kompaniyasiga tegishli bo‘lsa, undan hech narsa ololmaysiz”, deydi Aliou. Hindiston kompaniyasi 2019-yildan beri konni ekspluatatsiya qilmoqda va 2034-yilgacha konsessiyaga ega.

Bembou Silaty aholisi suvning ifloslanishi, qishloq xo‘jaligi yerlarining yo‘qolishi va hosildorlikning keskin pasayishidan shikoyat qilmoqda. Qishloqda elektr yo‘q, hojatxonalar umumiy, suv buloqdan olinadi. Kon kompaniyasi tomonidan o‘rnatilgan vodoprovod temir moddasini o‘z ichiga oladi.

20 yoshli Fatoumata Binta Bahning oilasi keshnyu yetishtirish bilan shug‘ullangan. Kompaniya ularning yeriga 50 million gvineya franki (taxminan 5700 dollar) to‘lagan. “Bu pul yetarli emas edi”, deydi u. Hozir ularning yangi uyi qurilishi tugallanmagan.

Gvineya hukumati boksitni qayta ishlashni mamlakat ichida tashkil qilishga intilmoqda, ammo buning uchun elektr energiyasi kerak. Bembou Silaty kabi qishloqlarda elektr yo‘q, hatto Konakrida ham tez-tez elektr uzilishlari bo‘ladi.

Ispaniyaning Parets del Valles shahri Gvineya boksitining yakuniy manzilidir. Bu yerda alyuminiy sanoati rivojlangan, ammo Gvineyadan kelgan muhojirlar soni ortib bormoqda. 2023-yilda Kanar orollariga 2324 gvineyalik kelgan, bu avvalgi 13 yildagi ko‘rsatkichdan ko‘p.

Aliouning so‘zlariga ko‘ra, “eksport qilgan boksitimiz evaziga olgan narsamiz juda oz. Faqat tirik qolishga yetadi.”

Source: www.aljazeera.com