O‘zbekiston, Toshkent – AN Podrobno.uz. 1990-yillar internetining dastlabki davridagi texnologik gigantlar sun'iy intellekt infratuzilmasiga sarflanayotgan misli ko‘rilmagan xarajatlar tufayli qayta tiklanishni boshdan kechirmoqda. O‘tmishning yettita kult IT-kompaniyalari – Dell Technologies, Nokia, Lenovo Group, Micron Technology, Intel, Texas Instruments va Cisco Systems 2026-yilda aksiyalarining o‘rtacha 158% ga keskin o‘sishini namoyish etib, umumiy bozor qiymatini 1,7 trillion dollarga oshirdi.
Sun'iy intellekt klasterlarining rivojlanishi sababli serverlar, tarmoq uskunalari, ma'lumotlarni saqlash komponentlari va xotira chiplariga bo‘lgan talabning keskin o‘sishi rallini fond bozorining zamonaviy sevimlilaridan ancha uzoqqa kengaytirdi. Ushbu dinamika yil boshidan beri kotirovkalarning sinxron o‘sishini ko‘rsatadigan grafikda aniq aks etgan.
Eng ta'sirchan natijalarni apparat ta'minoti va yarim o‘tkazgichlar sektori ko‘rsatmoqda. Dell aksiyalari may oyi oxirida bir savdo kunida 33% ga o‘sdi, bu sun'iy intellekt serverlariga bo‘lgan talabning rekord darajasi haqidagi hisobotdan so‘ng ro‘y berdi. Natijada kompaniyaning kapitallashuvi 2000-yildagi tarixiy cho‘qqisidan 125 milliard dollarga oshdi.
Xotira chiplari ishlab chiqaruvchisi Micron Technology kapitallashuvi 1 trillion dollardan oshgan elita klublar qatoriga qo‘shildi. Uning aksiyalari so‘nggi 12 oy ichida 903% ga o‘sdi, bunga yuqori tezlikdagi operativ xotira tanqisligi sabab bo‘ldi. Intel qimmatli qog‘ozlari 2026-yilda 211% ga o‘sdi, bu keng ko‘lamli savdo prognozlari, Apple bilan chiplar ishlab chiqarish bo‘yicha hamkorlik va Nvidia investitsiyalari hisobiga. Texas Instruments aksiyalari esa sun'iy intellekt serverlari yuqori energiya zichligini talab qilgani sababli 76% ga oshdi.
Shaxsiy kompyuterlar va telekommunikatsiyalar sektorida Xitoyning Lenovo kompaniyasi bu yil aksiyalarining 159% ga o‘sishini qayd etdi va may oyida uning qog‘ozlari Hang Seng indeksidagi eng yaxshilarga aylandi. Bunga sun'iy intellekt mahsulotlari bozoriga chiqish sabab bo‘ldi. Finlyandiyaning Nokia kompaniyasi tarmoq uskunalariga yo‘nalishni o‘zgartirib, 2025-yilda Amerikaning Infinera kompaniyasini sotib olib, 124% dan ko‘proq o‘sdi. Tarmoq giganti Cisco kotirovkalari 56% ga o‘sdi, bu sun'iy intellekt infratuzilmasiga qayta yo‘naltirish hisobiga prognozlarni ortig‘i bilan bajardi va 2000-yildagi rekord narx darajalariga qaytdi.
Bloomberg ta'kidlashicha, keng ko‘lamli sun'iy intellekt rallisi kengaymoqda, chunki bozorda asosiy apparat komponentlarining keskin tanqisligi yuzaga keldi. Ushbu komponentlarni ishlab chiqarish quvvatlari oldingi yillarda deyarli oshmagan. Bloomberg so‘roviga ko‘ra, mutaxassislarning fikricha, hozirgi vaziyat uzoq vaqt IT-industriyasining "dinozavrlari" hisoblangan kompaniyalar ikkinchi nafas olishga va sun'iy intellekt davrining yangi lokomotivlariga aylanishga muvaffaq bo‘lganligini isbotlaydi.
Source: podrobno.uz