Filippinda an'anaviy taom sifatida tanilgan ube (binafsha yam) butun dunyo bo'ylab kafelarda ekzotik mahsulotga aylandi. Biroq, bu mashhurlik ekin yetishtirishga bosim o'tkazmoqda.
Germaniyaga qaytish safarida kafe egasi April Schoengen yoqilg'i quyish shoxobchasidagi nonvoyxonada binafsha rangli qandolatni ko'rib hayron qoldi. "Bu ube edi, men o'ylaganimdek," dedi u Filippin ta'midagi shirinlikni Yevropa yoqilg'i quyish shoxobchasida topganidan hayratda.
Schoengen Bonndagi "Ube de Oro" Filippin mavzusidagi kafesida ube bilan tayyorlangan kek va ichimliklarni sotadi. Ikki yil oldin ochilgan kafe asosan filippinlik mijozlarga xizmat ko'rsatgan bo'lsa, hozir turli millat vakillari lilak rangli taomlarga qiziqmoqda.
Ube (oo-beh deb talaffuz qilinadi) Filippindan kelib chiqqan tabiiy binafsha rangli ildiz ekinidir. U shirin va yong'oq ta'miga ega bo'lib, Filippinda bayramlarda murabbo, muzqaymoq yoki shirinlik sifatida iste'mol qilinadi.
Filippin qishloq xo'jaligi vaziri o'rinbosari Cheryl Marie Natividad-Caballero'ning so'zlariga ko'ra, ko'plab mahalliy jamoalar uchun bu ildiz asosiy oziq-ovqat va oqsil, uglevodlar hamda antioksidantlarning muhim manbai hisoblanadi.
2025-yilda Filippin 1,7 metrik tonna yoki 2,9 million dollarlik ube mahsulotlarini (ekstraktlar, kukunlar) chet elga jo'natdi, bu o'tgan yilga nisbatan 20% ko'pdir. Aksariyat qismi AQShga yuborilgan.
Mashhurlikning oshishiga qaramay, Filippinda ube ishlab chiqarish sekinlashdi. 2006-yilda 30 000 metrik tonnadan ortiq hosil olingan bo'lsa, 2025-yilda atigi 12 400 metrik tonna ishlab chiqarilgan.
Shimoliy Filippin Ildiz Ekinlari Tadqiqot va O'quv Markazi direktori Grace Backian'ning aytishicha, fermerlar ko'chat materiallarining etishmasligi bilan duch kelmoqda. "Xorijiy talab oshgani sababli, markaz ube uchun ko'chat so'rovlarini ko'paytirdi," dedi u.
Fermer Kristofer Gomesning so'zlariga ko'ra, ilgari fermerlar hosilning bir qismini keyingi mavsum uchun saqlab qolishgan, ammo global talab ularni barcha mahsulotni sotishga majbur qilgan. "Potensial yerlar keng, ammo ko'chatlar deyarli yo'q," dedi u.
Ube yetishtirish mehnat talab qiladi, chunki yerni qo'lda ishlash kerak. Ekin taxminan to'qqiz oy ichida hosil beradi, agar tropik bo'ronlardan omon qolsa. Backian ube ikkinchi darajali ekin bo'lib qolayotganini, fermerlar tez daromad keltiradigan makkajo'xori kabi ekinlarni afzal ko'rishini ta'kidladi.
Source: www.dw.com