Janubiy Afrika Respublikasining Durban port shahridagi ochiq maydonda 3000 dan ortiq malaviliklar, jumladan yuzlab bolalar, kuchayib borayotgan immigrantlarga qarshi tahdid va hujumlardan qochib, vaqtinchalik lagerda qolmoqda.
Bir necha hafta davomida tayoq, qamchi va qalqon bilan qurollangan guruhlar mamlakatning turli hududlarida namoyish o‘tkazib, hujjatsiz chet elliklarni 30 iyungacha chiqib ketishni talab qilmoqda.
Durbandagi parkda chorshanba kuni tashkil etilgan vaqtinchalik tranzit lagerida ko‘plab odamlar repatriatsiyani yagona xavfsiz yo‘l deb biladi. “Bu yerda qolish qiyin. Ko‘ryapsizmi, biz ochiq havoda turibmiz. Bu sovuqda qanday yashaymiz? Bolalarimiz kasal bo‘lishi mumkin”, dedi malavilik Falesi Chukuvumba Al Jazeeraga.
33 yoshli malavilik Sayiba Jon eri va uch farzandi bilan Nazaret shaharchasidan qochib, qizining 2-sinf imtihonlarini tashlab ketishga majbur bo‘lganini aytdi. “Ular ketishimiz kerak, deyishdi. Bizning tanlovimiz yo‘q. Janubiy afrikaliklarning g‘azabiga duchor bo‘lishdan ko‘ra, hukumatimiz bizni olib ketsa yaxshiroq”, dedi u AFPga.
45 yoshli beva ayol Ellen Mvamulima, uch farzandli va G‘arbiy Keypdagi Mossel Bayda sobiq uy ishchisi, olomon deyarli uni tutib olganidan qochib, ikki hafta butazorlarda yashirinishga majbur bo‘lgan. “Bu juda qiyin edi, chunki biz hamma narsani yo‘qotdik, uylarimizni va barcha mol-mulkimizni yoqib yuborishdi”, dedi u Al Jazeeraga.
Immigrantlarga qarshi yurishlar sobiq prezident Jeykob Zuma boshchiligidagi MK partiyasi tomonidan qo‘llab-quvvatlanmoqda. Partiya tarafdorlarini hujjatsiz immigrantlarga qarshi yurishga chaqirganida, minglab odamlar javob berdi. Namoyishchilar chet elliklarni ish o‘rinlari va iqtisodiy imkoniyatlarni egallashda ayblamoqda.
“Bizning biznes sohamizda hujjatsiz chet elliklar hamma joyda ishlaydi. Bu yerda odamlar uzoq vaqt ish qidirib, umidlarini yo‘qotgan. Bu muammoga aylanib bormoqda”, dedi namoyishchi Mitobisi Sabelo Al Jazeeraga.
Namoyishchilar chet elliklarni Janubiy Afrikaning iqtisodiy va ijtimoiy muammolarida ayblasa-da, boshqalar esa chet elliklar, ayniqsa Afrikaning boshqa qismlaridan kelganlar, nohaq ayblanayotganini ta’kidlamoqda.
Zo‘ravonlik KvaZulu-Nataldan tashqariga tarqaldi. Mossel Bayda besh mozambiklik o‘ldirildi. 150 dan ortiq malaviliklar hafta oxirida G‘arbiy Keyp provinsiyasidan avtobusda olib chiqildi.
Gana, Zimbabve va Mozambik shu oyda yuzlab fuqarolarini repatriatsiya qildi, birinchi guruh nigeriyaliklar bilan samolyot Yoxannesburgdan uchishi kutilmoqda. Burundi, Efiopiya va Zimbabvedan 150 ga yaqin qo‘shimcha migrantlar Durban parkidan unchalik uzoq bo‘lmagan hukumat idorasida boshpana topgan.
Janubiy Afrika 2008 yildan beri ksenofobik zo‘ravonlik to‘lqinlariga duch kelmoqda, o‘shanda o‘nlab migrantlar o‘ldirilgan va minglab odamlar ko‘chirilgan. Mamlakatda uch millionga yaqin chet elliklar – aholining taxminan 5 foizi, ularning 63 foizdan ortig‘i Janubiy Afrika Taraqqiyot Hamjamiyati (SADC) blokidan – yashaydi.
Oxirgi keskinlik noyabr oyida bo‘lib o‘tadigan mahalliy saylovlar oldidan siyosiy partiyalar kampaniya olib borayotgan bir paytda yuz berdi.
Source: www.aljazeera.com