AQSh universitetlarida bitiruv marosimlarida sun'iy intellekt (AI) mavzusi keskin tanqidga uchramoqda. Ko'plab ma'ruzachilar AI'ni kelajakning asosiy vositasi sifatida ulug'lasa-da, talabalar bu g'oyani hushtak va norozilik bilan kutib olishmoqda.
Talabalar universitetni tark etayotgan bir paytda, AI nafaqat o'rganilishi kerak bo'lgan vosita, balki mehnat bozorini tubdan o'zgartiruvchi kuch sifatida taqdim etilmoqda. Biroq, muammo ish o'rinlari bilan cheklanmaydi. Universitetlar ham AI'ni byudjet bosimi, ma'muriy yuk va ish beruvchilar talablariga javob sifatida qabul qilishga undanmoqda.
Cisco kompaniyasi homiyligidagi hisobotda AI resurs cheklovlariga yechim sifatida ko'rilgan. Unda AI oddiy vazifalarni avtomatlashtirishi, talaba xizmatlarini yaxshilashi va universitetlarning samaradorligini oshirishi mumkinligi ta'kidlangan. Shuningdek, universitetlar AI ko'nikmalari uchun ta'minot zanjiri rolini o'ynashi kerakligi aytilgan.
Minnesota universiteti, Dartmut kolleji va Sirakuza universiteti AI kompaniyalari bilan shartnomalar imzolagan. Kaliforniya shtat universiteti (CSU) OpenAI bilan 17 million dollarlik shartnoma tuzib, 500 mingdan ortiq talaba va professor-o'qituvchilarga AI chatbotini taqdim etgan. CSU 144 million dollarlik byudjet qisqartirishlariga qaramay, shartnomani yanada qimmatroq shartlarda uzaytirgan.
Arizona shtatidagi Glendale Community kollejida bitiruv marosimida AI tizimi talabalar ismlarini o'qishda xato qilgan. Kollej prezidenti Tiffany Hernandez talabalar va ularning oilalari tomonidan hushtak bilan kutib olingan. Bir talaba: "Ular AI qurilmasiga ismlarni o'qish kabi oddiy vazifani topshirishdan oldin ko'proq o'ylab ko'rishlari kerak edi", degan.
Kembrij universiteti tadqiqotiga ko'ra, AI tizimlari inson baholovchilarga nisbatan zaifroq: ular yuqori baholangan ishlarni past baholaydi yoki past baholanganlarni yuqori baholaydi. Tadqiqot rahbari Deborah Talmi: "Baholash faqat ball taqsimlash tizimi emas. Bu ta'lim ma'nosining bir qismi bo'lib, talabalar o'zlarini ko'rilgan his qilishlari, standartlar saqlanishi va ishonch mustahkamlanishi kerak. AI'dan foydalanish bu qadriyatlarga xavf tug'diradi", degan.
Universitetlarning asosiy vazifasi moliyaviy samaradorlik emas, balki tanqidiy fikrlovchi fuqarolarni tarbiyalashdir. Bitiruvchilarning noroziligi AI, yirik texnologiya kompaniyalari va oliy ta'lim kelajagiga nisbatan to'liq tanqid bo'lmasa-da, ularni ishchilar, ma'lumotlar va iste'molchilar sifatida ko'radigan tizimni qabul qilishni rad etishni ifodalaydi.
Source: www.aljazeera.com