Rim papasi Leo XIVning Ispaniyaga tashrifi yakunlanar ekan, eng ko‘p kutib olinishi kutilgan partiya – o‘ng qanot Vox – eng noqulay ahvolga tushib qoldi. Santiago Abascal boshchiligidagi Vox katoliklikni ispan milliy o‘zligining asosiy belgisi sifatida ko‘radi. Biroq Leoning tashrifi bu da’vo bilan cherkovning muhojirlar, urush va inson qadri haqidagi ta’limoti o‘rtasidagi ziddiyatni ochib tashladi.
Papaning dushanba kuni Ispaniya parlamentidagi nutqi Abascal siyosatini ma’qullashdan yiroq edi. U 16-asrda Salamanka maktabi ilohiyotchilari Amerika tub aholisining huquq va qadr-qimmatini himoya qilgan an’anaga murojaat qilib, kuchni zaiflarni himoya qilish bilan o‘lchaydigan katolik an’anasini esladi. Immigratsiya siyosati bilan larzaga kelgan mamlakatda bu tarix qanday siyosatni qoralayotgani hech kimga sir emas edi.
Vox aynan shu siyosatni o‘zida mujassam etadi: partiya ommaviy deportatsiyalar, “remigratsiya” deb ataladigan, hujjatsiz muhojirlar, ularning ba’zi Ispaniyada tug‘ilgan bolalari va Abascal davlat nafaqasida yashayotgan yoki ispan urf-odatlariga moslashmagan deb ayblaganlarni chiqarib yuborishni talab qilgan. Papa Leo muhojirlar bilan uchrashish uchun Gran Kanariya oroliga bordi. Xalqaro Migratsiya Tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, o‘tgan yili Kanar orollariga yo‘lda kamida 1214 kishi halok bo‘lgan, nodavlat tashkilotlar esa bu raqamni ancha yuqori deb hisoblaydi.
Papa Leoning tashrifi kontekstini tushunish uchun Ispaniya bir avlod oldingi katolik mamlakat emasligini yodda tutish kerak. Davlat so‘rovchisi CIS ma’lumotlariga ko‘ra, o‘n yil oldin ispanlarning 68 foizi o‘zini katolik deb hisoblagan; 2025 yil bahoriga kelib bu ulush 52,8 foizga tushdi, faqat 17,3 foizi o‘zini amaldagi dindor deb ataydi. Shu bilan birga, Z avlodi va yosh milleniallar orasida katolik o‘zligining hayratlanarli tiklanishi kuzatilmoqda. Fundacion SM “Jovenes Espanoles 2026” so‘roviga ko‘ra, besh yil ichida yosh ispanlar orasida katoliklar ulushi 31,6 foizdan 45 foizga oshdi.
Papa Leo yakshanba kuni Madriddagi ochiq havoda o‘qigan va’zida “hech kim Rabbiy oldida tiz cho‘kib, birodarini xor qila olmaydi” deb, xristian qadriyatlari bilan o‘ta o‘ng siyosat o‘rtasida chiziq tortdi. Abascal esa papaning parlamentdagi nutqidan so‘ng “nutq va amaliy siyosatni farqlash kerak” deb, cherkov rahbaridan kutilgan so‘zlar ekanini aytdi.
Bularning barchasi kelasi yilgi umumiy saylovga ta’sir qilishi mumkin. Vox konservativ Xalq partiyasi (PP) bilan mintaqaviy ittifoqlarni tiklamoqda va PP g‘alaba qozonsa, bu hamkorlikni milliy hukumatga olib chiqishga umid qilmoqda. Ammo PP Vox bilan ittifoqda davom etar ekan, uzoq vaqt tayanib kelgan katolik ovozlarining bir qismini yo‘qotishi mumkin.
Papa Leo va bosh vazir Sanches immigratsiya va AQSh-Isroilning Eronga urushi masalalarida bir-biriga yaqin. Ammo o‘ng qanot bu tashrifdan norozi bo‘lsa-da, Sotsialistik partiya amerikalik papadan ittifoqchi topdi deb o‘ylamasligi kerak. Katolik cherkovi partiya siyosatchilaridan ko‘ra uzoqroq va ehtiyotkor o‘yin o‘ynaydi. Cherkovning muhojirlarni himoya qilishi nafaqat prinsip, balki o‘z kelajagi bilan ham bog‘liq.
Source: www.aljazeera.com