AQShning Nyu-York shtatidagi Kornell universiteti tadqiqotchilari chuqur geotermal tizimlarning an'anaviy tektonik chegaralardan uzoqda ishlash imkoniyatlarini sinovdan o'tkazmoqda. Earth Source Heat loyihasi 2300 akrlik kampusni qazib olinadigan yoqilg'isiz issiqlik bilan ta'minlashni maqsad qilgan.
Loyiha menejeri Ueyn Bezner Kerrning so'zlariga ko'ra, ular "odamlarni issiq qoyalar joylashgan joyga emas, balki geotermal energiyani odamlar yashaydigan joyga olib kelish" vositalarini ishlab chiqmoqda. Agar muvaffaqiyatli bo'lsa, bu loyiha Nyu-York va Shimoliy-Sharqiy AQShning sovuq, zich aholi punktlarida geotermal isitishni kengaytirish uchun namuna bo'lishi mumkin.
Kornell loyihasi kengaytirilgan geotermal tizim (EGS) bo'lib, u issiq, qattiq qoyaga chuqur burg'ulash, uni yorish va yoriqlar orqali suv aylantirish orqali issiqlikni olishga asoslangan. Bu usul neft va gaz sanoatining gorizontal burg'ulash va gidravlik yorish texnologiyalaridan foydalanadi, ammo past bosimlarda va atrof-muhitga zararli moddalarsiz amalga oshiriladi.
Texnologik yutuqlar bilan bir qatorda, geotermal energetika siyosiy qo'llab-quvvatlashga ham ega. Prezident Donald Tramp ma'muriyati davrida ham geotermal energiya shamol va quyosh kabi boshqa toza energiya manbalarini o'rab olgan qutblanishdan asosan xoli bo'lib qoldi. Energetika vaziri Kris Rayt, avvalroq Fervo Energy kompaniyasiga sarmoya kiritgan Liberty Energy kompaniyasining sobiq bosh direktori, geotermal kengayishni ochiq qo'llab-quvvatladi.
AQSh Energetika vazirligi (DOE) 2025-yilda 15 shtatni qamrab olgan tashabbusni ishga tushirdi va kengaytirilgan geotermal loyihalar uchun 171,5 million dollar ajratdi. Shuningdek, 2025-yil iyulida imzolangan "One Big Beautiful Act" soliq va xarajatlar paketi ba'zi toza energiya soliq imtiyozlarini qisqartirgan bo'lsa-da, geotermal isitish va sovutish uchun imtiyozlarni saqlab qoldi.
Yuta shtatida Fervo Energy tomonidan ishlab chiqilayotgan Cape Station loyihasi dunyodagi eng yirik keyingi avlod geotermal stansiyasi sifatida qurilmoqda. 2028-yilga kelib 500 megavatt quvvat berishi kutilayotgan bu stansiya taxminan 350 000 AQSh uyini elektr bilan ta'minlay oladi.
Geotermal energiya nafaqat elektr ishlab chiqarish, balki binolarni isitish va sovutishda ham muhim rol o'ynashi mumkin. Vermont shtatidagi Hinesburg shahrida aralash daromadli uy-joy qurilishi umumiy geotermal issiqlik nasosi tizimi atrofida barpo etilmoqda. Bu model geotermal energiyaning asosiy to'siqlaridan biri bo'lgan yuqori boshlang'ich xarajatlarni hal qiladi.
Source: www.dw.com