10-iyun kuni Barselonada uzoq kutilgan voqea yuz berdi: Antoni Gaudining mashhur Sagrada Familia soborining Iso Masih minorasi qurilishi rasman yakunlandi. 172,5 metr balandlikdagi minora shaharning istalgan nuqtasidan ko‘rinadigan ulkan xoch bilan bezatilgan.
Garchi bu loyihaning yakuniy bosqichi kabi ko‘rinsa-da, arxitektorlar va vasiylik kengashi uchun bu faqat eng murakkab va baland qismning tugallanishi, butun soborning emas. Aslida, to‘liq qurilish hali 2035-yilga qadar davom etishi mumkin.
Sagrada Familia Germaniyadagi Ulm soboridan balandroq bo‘lib, dunyodagi eng baland cherkov binosiga aylandi. Biroq, Gaudining asl rejasiga ko‘ra, inshoot Monjuik tog‘idan past bo‘lishi kerak edi – inson yaratgan narsa tabiat bilan raqobatlashmasligi kerak.
Loyiha Gaudidan oldin boshlangan: 1881-yilda kitob sotuvchisi Jozep Mariya Bokabelya yer sotib olgan va birinchi arxitektor Fransisko de Paula del Vilyar edi. 1883-yilda Vilyar loyihani tark etgach, 31 yoshli Gaudi taklif qilingan.
Gaudi loyihani tubdan o‘zgartirib, 18 minorali, uch fasadli va nasroniylik tarixini hikoya qiluvchi monumental inshoot yaratdi. Uning hayoti davomida faqat Rojdestvo fasadi va bir nechta minoralar qurilgan.
1926-yilda Gaudi vafotidan so‘ng, qurilish bir necha marta to‘xtab qolgan. Ispaniya fuqarolar urushi paytida ustaxona va gips modellar yo‘q qilingan. Keyinchalik arxitektorlar loyihani parchalardan qayta tiklashgan.
Sobor hali ham xayriya va chipta pullari hisobiga qurilmoqda. 2025-yilda 5 million kishi tashrif buyurgan, ammo pandemiya moliyaviy zaiflikni ko‘rsatgan. To‘liq qurilish ruxsatnomasi faqat 2019-yilda olingan.
Uch fasad – Rojdestvo, Ehtiros va Shon-sharaf – nasroniylikning turli qismlarini aks ettiradi. Ichki makon rangli vitrajlar va daraxtsimon ustunlar bilan ajralib turadi.
1965-yilda Le Korbusye va Joan Miro kabi rassomlar qurilishni davom ettirishga qarshi chiqqan. Hozirgi rahbarlar esa Gaudining yetarlicha ko‘rsatmalar qoldirganini ta’kidlaydi.
Yakuniy muddat 2026-yildan 2035-yilga surilgan. Sagrada Familia hali ham qurilish maydonchasi, muzey va turistik obyekt sifatida ishlamoqda.
Source: podrobno.uz