Yevroparlament deputatlari Yevropa Ittifoqi hududida noqonuniy bo‘lgan chet el fuqarolarini chiqarib yuborish bilan bog‘liq qonunchilikka o‘zgartirishlarni ma’qulladi. 418 deputat qonun loyihasini yoqlab ovoz bergan bo‘lsa, 218 nafari qarshi chiqdi, 30 nafari betaraf qoldi.
Yangilangan qoidalar chiqarib yuborish jarayonlarini soddalashtirish va tezlashtirishga qaratilgan bo‘lib, inson huquqlari va xalqaro huquq standartlariga, jumladan, non-refoulement tamoyiliga (odamni xavf ostida bo‘lishi mumkin bo‘lgan mamlakatga chiqarib yuborishni taqiqlash) va ommaviy deportatsiyalarni taqiqlashga to‘liq rioya qilinadi.
Qonunga ko‘ra, milliy vakolatli organlar tomonidan Yevropa Ittifoqiga a’zo davlatda noqonuniy bo‘lgan uchinchi davlat fuqarosiga nisbatan qabul qilingan qaytarish to‘g‘risidagi qaror, tegishli davlatni darhol yoki belgilangan muddatda tark etish majburiyati bilan birga keladi.
Chiqarib yuborish to‘g‘risida qaror qabul qilingan shaxslar hokimiyat organlari bilan hamkorlik qilishlari shart. Chiqarib yuborishga tayyorgarlik ko‘rish uchun ular individual baholash asosida qamoqqa olinishi mumkin, masalan, hamkorlik qilishdan bosh tortganda, qochish xavfi mavjud bo‘lganda yoki xavfsizlikka tahdid tug‘ilganda. Qamoqqa olish ma’muriy yoki sud organi tomonidan ruxsat etilishi kerak va 24 oygacha davom etishi mumkin. Vaziyat o‘zgargan taqdirda, muddat yana olti oyga uzaytirilishi mumkin. Boshqa a’zo davlatga ko‘chirilganda, yangi qamoq muddati qo‘llanilishi mumkin.
A’zo davlatlar, shuningdek, muntazam ravishda kelishni yoki ma’lum bir joyda yashash majburiyatini talab qilishlari mumkin. Qamoqqa olishga muqobil sifatida moliyaviy kafolatlar yoki elektron monitoring qo‘llanilishi mumkin.
Milliy hokimiyat organlari chiqarib yuborishga tayyorgarlik ko‘rish uchun tezkor tadbirlarni o‘tkazish huquqiga ega bo‘ladi, jumladan, muhojirlarning o‘zini, uy-joyini tintuv qilish va shaxsiy buyumlari hamda gadjetlarini olib qo‘yish. Biroq, bunday harakatlar faqat sud yoki ma’muriy ruxsat bilan amalga oshirilishi mumkin va ular inson huquqlari hamda Yevropa Ittifoqi va milliy qonunchilikda mustahkamlangan kafolatlarga qat’iy rioya qilishi kerak.
Qoidalar, shuningdek, chiqarib yuborish to‘g‘risida qaror qabul qilingan shaxslarni (yolg‘iz qolgan voyaga yetmaganlar bundan mustasno) uchinchi davlatlar hududida tashkil etiladigan vaqtinchalik saqlash markazlariga (xablar) o‘tkazish imkoniyatini nazarda tutadi. Bu a’zo davlatlar tomonidan bunday davlatlar bilan tuziladigan ikki tomonlama shartnomalar asosida amalga oshiriladi. Ko‘rsatilgan shartnomalar faqat inson huquqlari, xalqaro huquq normalari va chiqarib yubormaslik tamoyiliga rioya qiladigan uchinchi davlatlar bilan tuzilishi mumkin. Milliy vakolatli organlar bunday shartnomalarning kuchga kirishi to‘g‘risida Yevropa Komissiyasini va barcha a’zo davlatlarni oldindan xabardor qilishlari shart.
Yevroparlament tomonidan ma’qullangandan so‘ng, qonun Yevropa Ittifoqi Kengashi tomonidan rasman tasdiqlanishi va keyinchalik Yevropa Ittifoqining Rasmiy jurnalida e’lon qilinishi kerak. Chiqarib yuborish xablari, voyaga yetmaganlarning yoshini aniqlash va qaytarish tartib-qoidalarining tashqi o‘lchovi bilan bog‘liq qoidalar darhol kuchga kiradi. Tayyorgarlik tadbirlarini o‘tkazishni nazarda tutuvchi qolgan normalar qonun kuchga kirgan kundan boshlab 12 oy o‘tgach kuchga kiradi.
Source: kun.uz