AQSh prezidenti Donald Tramp ma’muriyati San-Fransiskoda joylashgan Anthropic kompaniyasining eng so‘nggi sun’iy intellekt modellariga xorijiy fuqarolarning kirishini chekladi. Bu qaror Claude Fable 5 va Mythos 5 kabi kuchli modellar chiqarilganidan bir necha kun o‘tib, 12-iyun kuni kuchga kirdi.
Vashington rasmiylari milliy xavfsizlikka tahdid sifatida “jailbreaking” – ya’ni sun’iy intellekt xavfsizlik qoidalarini chetlab o‘tish usullarini keltirdi. Biroq Anthropic vakillari bu muammolarni kichik va bo‘rttirilgan deb atab, raqobatchi platformalarda ham mavjudligini ta’kidladi.
Savdo vazirligi tomonidan joriy etilgan cheklovlar butun dunyo bo‘ylab xorijiy fuqarolarga, jumladan Anthropic xodimlariga ham modelardan foydalanishni taqiqladi. Natijada kompaniya global foydalanishni to‘xtatishga majbur bo‘ldi.
Ushbu harakatlar Anthropic’ning kuzda rejalashtirilgan birinchi ommaviy taklifi (IPO) oldidan sodir bo‘ldi. Kompaniya investorlardan o‘nlab milliard dollar jalb qilishni maqsad qilgan edi.
Texnologiya sektori bu qarorni keskin tanqid qildi. 170 dan ortiq texnologiya rahbarlari ochiq xat orqali cheklovlar AQShning sun’iy intellekt yetakchiligiga putur yetkazishi va Xitoyning rivojlanishiga imkon berishi haqida ogohlantirdi.
Fransiyadagi G7 sammitida Hindiston Bosh vaziri Narendra Modi AQSh modellariga “keng va inklyuziv” kirishni talab qildi. Buyuk Britaniya esa cheklovdan istisno so‘radi, ammo rad javobini oldi.
Yevropa rahbarlari, jumladan Fransiya prezidenti Emmanuel Makron, Vashingtonning “o‘chirish tugmasi” kabi ishlaydigan bu qarorini tanqid qilib, Yevropa Ittifoqining o‘z sun’iy intellekt suverenitetini ta’minlash zarurligini ta’kidladi.
Future of Life instituti vakili Risto Uuk AQSh harakatlarini “shoshilinch va asossiz” deb baholadi va Yevropa Ittifoqi kabi aniq va kuchli qoidalarni talab qildi.
Mutaxassislar AQShning o‘z kompaniyasiga qarshi bunday choralari investor ishonchini susaytirishi, innovatsiyalarni bo‘g‘ishi va AQShning texnologik ustunligini zaiflashtirishi mumkinligidan xavotirda.
Germaniyaning ifo instituti prezidenti Klemens Fuest eksport taqiqi Yevropaning sun’iy intellektdagi zaifligini ko‘rsatishini ta’kidlab, ma’lumotlar markazlari va energiya infratuzilmasini kengaytirishga chaqirdi.
Anthropic ilgari AQSh Mudofaa vazirligi bilan to‘qnashgan edi – kompaniya o‘z modellarini ommaviy kuzatuv va avtonom qurollar uchun foydalanishga ruxsat berishdan bosh tortgan. Pentagon esa kompaniyani “ta’minot zanjiri xavfi” deb belgilab, yuz millionlab dollarlik shartnomalarni bekor qilish bilan tahdid qilgan.
IPO bo‘yicha ekspert Jey Ritterning fikricha, bozor cheklovlar tez orada olib tashlanishiga ishonadi va bu investorlarni to‘xtatmaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Kalshi platformasida Anthropic’ning 1-noyabrgacha IPO e’lon qilish ehtimoli 85% ni tashkil etadi.
Anthropic bosh direktori Dario Amodei G7 yetakchilariga sun’iy intellektni tartibga solishda xalqaro hamkorlikni bir tomonlama harakatlardan ustun qo‘yishga chaqirdi.
Source: www.dw.com