AQShning sun'iy intellekt (AI) bozoridagi hukmronligi Yevropani o'z raqamli suverenitetini mustahkamlashga undamoqda. Yevropa Ittifoqi davlatlari, xususan Germaniya va Fransiya, AI sohasida mustaqil yechimlar yaratishga intilmoqda.
Germaniya ichki ishlar vaziri Alexander Dobrindtning so'zlariga ko'ra, Germaniya AI sohasida zudlik bilan yetib olishi kerak. U texnologik innovatsiyalarni shakllantirishda ishtirok etish muhimligini ta'kidlab, aks holda "juda tezda qurbonlar qatoriga tushib qolish mumkin" deb ogohlantirdi.
Germaniya Sun'iy Intellekt Tadqiqot Markazi (DFKI) va fransuz hamkori Inria Fransiya-Germaniya AI markazini tashkil etish bo'yicha kelishuv imzolash arafasida. Iyul oyidan boshlab Germaniya va Fransiyada ofislar ochiladi, to'rtinchi chorakda esa operatsion faoliyat boshlanadi.
Fransiyaning Mistral AI kompaniyasi Yevropaning yirik til modellari bo'yicha yetakchisi sifatida e'tiborni tortmoqda. 2025-yil sentabrida kompaniya taxminan 1,7 milliard yevro sarmoya jalb qilganini e'lon qildi va qiymati 12 milliard yevroga baholanmoqda. Gollandiyaning ASML kompaniyasi Mistral’ning 11% ulushini sotib olgan.
Bitkom rahbari Bernhard Rohlederning ta'kidlashicha, Yevropa raqobatbardosh bo'lish uchun o'zining kuchli AI takliflarini ishlab chiqishi kerak. Uning so'zlariga ko'ra, raqamli suverenitet muhim texnologiyalarda katta imkoniyatlarga ega bo'lish va o'zi ishlab chiqmaydigan texnologiyalarni qaysi davlatlardan olishni mustaqil hal qilishni anglatadi.
Germaniya hukumati fevral oyida Yevropa AI reglamentini joriy qildi. Raqamli vazir Karsten Wildberger "iqtisodiyot ehtiyojlariga aniq yo'naltirilgan" AI nazorat tuzilmasini yaratishni rejalashtirmoqda. U yangi "shishgan byurokratiya" yaratmaslikka va'da berdi.
DFKI mutaxassisi Lennart Kuhn Germaniyaning Black Forest Labs, Langdock, Codesphere, Aleph Alpha va Neura Robotics kabi innovatsion kompaniyalarini qayd etdi. Bitkom rahbari Rohleder Germaniyada ko'plab kompaniyalar o'z AI takliflarini yaratish ustida ishlayotganini ta'kidladi.
Biroq, mutaxassislarning fikricha, muvaffaqiyat faqat pulga bog'liq emas. Iqtidorlarni jalb qilish, kam tartibga solish va hukumatning yangi texnologiyalarni qo'llab-quvvatlashi muhim. Yevropa provayderlari ma'lumotlar suvereniteti, tartibga solish talablariga muvofiqlik, shaffoflik va infratuzilma ustidan nazorat kabi sohalarda raqobatdosh ustunlikka ega bo'lishi mumkin.
Source: www.dw.com