Tramp maʼmuriyati Eron bilan imzolagan 14 bandli memorandum yangi urushning oldini olish maqsadida tuzilgan bo‘lsa-da, ko‘plab ekspertlar uni shartli g‘alaba deb atamoqda. Hujjatga ko‘ra, tomonlar o‘rtasidagi faol harbiy harakatlar to‘xtatiladi, Hormuz bo‘g‘ozi qayta ochiladi va dengiz blokadasi bekor qilinadi.

Biroq, ushbu kelishuvda AQShning eng yaqin ittifoqchisi bo‘lgan Isroil ishtirok etmagan. Isroil yillar davomida Eronning Hizbulloh va Husiylar kabi proksi guruhlaridan zarar ko‘rgan va hozirda o‘z manfaatlariga ta’sir qiluvchi hujjatni imzolashda ishtirok etmagan.

Memorandumda Eronning yadroviy qurol ishlab chiqmaslik majburiyati qayd etilgan, ammo boyitilgan uran zaxiralari bilan bog‘liq aniq choralar ko‘rsatilmagan. Shuningdek, 300 milliard dollarlik rekonstruksiya fondi tashkil etilishi rejalashtirilgan, bu esa Isroilni xavotirga solmoqda.

Livan masalasi ham hujjatga kiritilgan bo‘lib, unda “barcha jabhalarda” jangovar harakatlarni to‘xtatish nazarda tutilgan. Biroq Isroil o‘z xavfsizligi uchun muhim deb hisoblagan chegaradosh hududlardan chiqishni istamaydi.

Muallifning fikricha, kelishuvning asosiy kamchiligi – Isroilni chetlab o‘tishdir. AQSH maʼmuriyati 60 kunlik muddat ichida Isroilning talablarini hisobga olishi kerak, aks holda bu kelishuv 2015 yilgi yadroviy bitim kabi muvaffaqiyatsizlikka uchraydi.

Source: www.aljazeera.com