Livanda marhum tabiatni muhofaza qiluvchi Mona Xalilga hurmat bajo keltirish uchun Bayrutda motam marosimi bo‘lib o‘tdi. 77 yoshli Xalil 4-iyun kuni mamlakatning janubiy sohilidagi al-Mansouri qishlog‘idagi uyiga Isroil rejimi tomonidan berilgan zarba natijasida og‘ir yaralangan va 21-iyun kuni jarohatlaridan vafot etgan.

Xalil o‘z hayotining 20 yildan ortiq vaqtini Livan sohillarida dengiz toshbaqalarini himoya qilishga bag‘ishlagan edi. Uning o‘limi ekologlar va ko‘ngillilar orasida katta qayg‘uga sabab bo‘ldi. U asos solgan Orange House loyihasi al-Mansouri qishlog‘ida kichik tabiatni muhofaza qilish markazi va ekoturizm maskani bo‘lib, yo‘qolib ketish xavfi ostidagi toshbaqa turlari uchun boshpana vazifasini o‘tagan.

Xalil 1949-yilda Nigeriyaning Lagos shahrida tug‘ilgan. U Niderlandiya va Livan fuqaroligiga ega edi. U 1999-yilda al-Mansouri sohilida toshbaqa bilan uchrashuvi uni hayvonlarga bag‘ishlangan umrbod sayohatga undagan. Har bir uyalanish mavsumida Xalil va ko‘ngillilar tun bo‘yi sohilni kuzatib, toshbaqa izlarini belgilab, zaif uyalarni inson faoliyatidan uzoqroqqa ko‘chirgan.

Jurnalist va ekolog faol Fadia Jomaa Xalil bilan 2016-yilda tanishgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, 2024-yildagi urush paytida Xalil al-Mansouri sohilini tark etishni istamagan va Livan armiyasi uni evakuatsiya qilishga ko‘ndirgan. Jomaa: "U hududni tark etgan oxirgi odam edi", degan.

Xalil Bayrutda yomon vaqt o‘tkazgan va janubga, Orange House va u yillar davomida himoya qilgan sohilga qaytishni orzu qilgan. U bir marta: "Mening ruhim shu yerda qoladi", deb aytgan. Dafn qilinadigan joy hali noma’lum va mintaqadagi xavfsizlik vaziyatiga bog‘liq.

Source: www.aljazeera.com