Eron harbiylari Seshanba kuni Hormuz bo‘g‘ozida kamida uchta tijorat kemasiga hujum qildi. Nishonga Saudiya Arabistoniga tegishli neft tankeri va Qatarning suyultirilgan gaz tashuvchisi tushgan. AQSh harbiy amaldorlari bu haqda ma’lum qildi.
Hujumlardan so‘ng AQSh Eron neft eksportiga berilgan vaqtinchalik sanksiya imtiyozini bekor qildi. Bu imtiyoz o‘tgan oy imzolangan kelishuvga asosan Eronga neft eksportini qayta boshlashga ruxsat bergan edi.
AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) javob tariqasida Erondagi 80 dan ortiq nishonlarga, jumladan havo hujumidan mudofaa tizimlari, radarlar va Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusining 60 dan ortiq kichik kemalariga zarba berdi. Keyingi kun yana 90 ga yaqin nishonga hujum qilindi.
Eron o‘z navbatida Bahrayn va Quvaytga raketa hujumlarini amalga oshirdi. Natijada Hormuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashish yana to‘xtadi. Bloomberg ma’lumotlariga ko‘ra, bo‘g‘ozdagi harakat to‘liq to‘xtatilgan.
AQSh prezidenti Donald Turkiyadagi NATO sammiti oldidan Eron bilan kelishuv “tugaganini” va “ular bilan ishlash vaqtni behuda sarflash” ekanini aytdi. Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistorius esa Eronga provokatsiyalarni to‘xtatishni chaqirdi.
Eron Hormuz bo‘g‘ozini nazorat qilish orqali jahon energetika bozorlariga bosim o‘tkazmoqda. Urushdan oldin bu bo‘g‘oz orqali dunyodagi neft va gaz eksportining beshdan bir qismi o‘tgan. Eron o‘zining tezyurar qayiqlari, qirg‘oq raketalari va dronlari yordamida kemalarga hujum qilmoqda.
Eronning iqtisodiy ahvoli og‘ir: urushdan ko‘rilgan zarar 144 milliard dollarni tashkil etadi, milliy valyuta qadrsizlangan, inflyatsiya 88% dan oshgan. Agar sanksiya imtiyozlari qaytarilmasa, Eron iqtisodiy tanazzulga uchrashi mumkin.
Mutaxassislarning fikricha, AQShning harbiy zarbalari Eron strategiyasini o‘zgartira olmaydi, aksincha, vaziyatni yanada keskinlashtiradi. Atlantika Kengashi eksperti Dennis Citrinowiczning yozishicha, ikkala tomon ham muzokaralarni afzal ko‘radi, ammo harbiy harakatlar bu imkoniyatni uzoqlashtirmoqda.
Source: www.dw.com