Iroq Bosh vaziri Ali al-Zaidi AQShga rasmiy tashrif bilan jo‘nab ketdi. Bu uning may oyida lavozimga kelganidan beri birinchi xorijiy safari bo‘lib, Vashingtonda Prezident Donald Trump bilan muzokaralar o‘tkazishi kutilmoqda.
Iroq hukumati matbuot kotibi Haydar al-Aboudi jurnalistlarga ma’lum qilishicha, tashrif davomida energiya va savdo sohasida kelishuvlar imzolanadi, shuningdek, Amerika kompaniyalari bilan investitsiya aloqalari kengaytiriladi. U ikki davlat munosabatlari “inqirozni boshqarishdan strategik iqtisodiy hamkorlikka” o‘tayotganini ta’kidladi.
Muzokaralarda neft masalasi asosiy o‘rinda turadi. Iroq hukumat ishlab chiqarishni oshirish va Hor-muz bo‘g‘ozining yopilishi oqibatlarini kamaytirish uchun muqobil eksport yo‘llarini topishga intilmoqda. Hozirda Iroq neft eksportining 90 foizi ushbu bo‘g‘oz orqali amalga oshiriladi.
Al-Aboudi Iroqning AQSh bilan energetika va rivojlanish fondi tashkil etish taklifini muhokama qilishini aytdi. Bosh vazir avvalroq bu fond dastlab kuniga 500 ming barrel neft eksporti hisobidan shakllantirilishi, keyinchalik ikki million barrelgacha oshirilishi mumkinligini bildirgan edi.
Iroq iqtisodiy eksperti Abdulrahmon Almashhadaniyning fikricha, mamlakat Amerika hamkorligiga muhtoj, ammo xavfsiz muhitni ta’minlash masalasi hal qilinmagan. “Hukumat qurollarni davlat nazoratiga olish bo‘yicha majburiyatlarini bajara olishi muhim”, dedi u.
Manbalarga ko‘ra, Iroq delegatsiyasi tarkibida 70 dan ortiq kishi, jumladan vazirlar, Markaziy bank rahbari, milliy xavfsizlik maslahatchisi, deputatlar va tadbirkorlar bor. AQSh ma’muriyati va Xalqaro valyuta jamg‘armasi bilan uchrashuvlar rejalashtirilgan, Iroq 8 milliard dollargacha kredit olishga intilmoqda.
AQSh tomoni Eron tarafdori bo‘lgan Iroq qurolli guruhlarini qurolsizlantirish va Bag‘dodning Tehron bilan munosabatlarini muhokama qilishi kutilmoqda. Bosh vazir parlamentdagi ilk nutqida qurollar davlat nazoratida bo‘lishini va’da qilgan edi, biroq ba’zi kuchli guruhlar bu talabni rad etgan.
Islomiy qarshilik guruhi al-Zaidining tashrifini qoralab, “harbiy istibdodni iqtisodiy istibdod bilan almashtirishdan ogohlantiramiz” degan bayonot chiqardi. Shu bilan birga, Iroq hukumati 2024-yilda AQSh boshchiligidagi koalitsiyaning jangovar kuchlarini sentyabr oxirigacha olib chiqish bo‘yicha kelishuvni amalga oshirishga tayyor.
Bag‘dod universiteti professori Ehson al-Shammariyning fikricha, iqtisodiy tashabbuslar Eronning Iroqdagi ta’siri masalasi soyasida qoladi. “Al-Zaidining manevr qilish imkoniyati cheklangan. U yo AQShga yoki Eronga yaqinlashishni tanlashi kerak”, dedi u.
Source: www.aljazeera.com