Sudan Inson resurslari va ijtimoiy rivojlanish vaziri Mutasim Ahmad Solih Al Jazira arab nashriga bergan intervyusida uch yildan ortiq davom etgan urush mamlakatning demografik tarkibini ‘chuqur o‘zgartirganini’ aytdi.
Vazirning so‘zlariga ko‘ra, uning vazirligi bir qancha hamkorlar bilan aholi siyosatini kuchaytirish va ularni ijtimoiy himoya dasturlari bilan bog‘lash ustida ishlamoqda.
Sudan 2023-yil aprelidan beri armiya va tezkor qo‘llab-quvvatlash kuchlari (RSF) o‘rtasida shiddatli fuqarolar urushiga botgan. Urush 200 mingga yaqin odamning o‘limiga va 11 milliondan ortiq odamning ko‘chirilishiga sabab bo‘ldi, bu BMT tomonidan dunyodagi eng yirik gumanitar inqiroz deb ataladi.
Urush millionlab odamlarni mamlakat ichida ko‘chirish bilan birga, o‘n minglab odamlarni Misr, Janubiy Sudan va Chad kabi qo‘shni mamlakatlarda boshpana izlashga majbur qildi.
Solih urush sababli eng muhim demografik o‘zgarishlar qatoriga qashshoqlik darajasining umumiy o‘sishi, fuqarolarning katta qismi daromadini yo‘qotishi, bir qator hududlarda asosiy xizmatlarning yomonlashishi va mehnat bozori hamda inson kapitalining pasayishini kiritdi.
Vazir 11-iyul – Butunjahon aholi kuni munosabati bilan hukumat xalq manfaati uchun ishlashini va ijtimoiy himoya dasturlarini kuchaytirishini aytdi. Uning vazirligi Milliy aholi kengashi orqali aholi siyosatini kuchaytirish, uni ijtimoiy himoya, qochqinlarning ixtiyoriy qaytishi, ko‘chirilganlarning reintegratsiyasi va inson kapitalini tiklash bilan bog‘lashni rejalashtirmoqda.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Sudan aholisining 70 foizi 30 yoshdan kichik bo‘lib, bu mamlakatga demografik dividend beradi. Biroq urush yoshlarni eng ko‘p zarar ko‘rgan guruhlardan biriga aylantirdi.
Sudan rivojlanish kommunikatsiyalari markazi direktori Xolid Saadning so‘zlariga ko‘ra, aholi inqirozi urush bilan boshlanmagan. Mamlakat o‘nlab yillar davomida aholining notekis taqsimlanishidan aziyat chekkan, urush esa bu nomutanosiblikni chuqurlashtirgan.
Xalqaro migratsiya tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 4,1 million odam o‘z joylariga qaytgan, biroq iqtisodiy infratuzilmaning yo‘qolishi tufayli demografik inqiroz davom etmoqda. Urush to‘rtinchi yilga kirdi, infratuzilma qulagan va gumanitar vaziyat yomonlashmoqda.
Source: www.aljazeera.com