Gretsiyaning Ukraina bilan munosabatlari so‘nggi to‘siqni bartaraf etganidan bir necha hafta o‘tib yangi muammoga duch keldi. Bu Yevropa davlatlari Ukrainaga yordam berish va o‘z iqtisodiyotlarini himoya qilish o‘rtasidagi muvozanatni saqlashga urinayotganidan dalolat beradi.

Yevropa Komissiyasi Rossiyaga qarshi 21-sanksiyalar paketini qayta shakllantirishga urinmoqda, chunki avvalgi taklif Gretsiya va boshqa Yevropa Ittifoqi a’zolarining e’tirozlari tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchragan edi.

Taklif etilayotgan sanksiyalar Yevropa Ittifoqi kemalarining Rossiya suyultirilgan gazini uchinchi tomonlarga tashishini taqiqlaydi. Ammo Yevropa Ittifoqining o‘zi 2026-yilning birinchi yarmida Rossiya LNG importini o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 11 foizga oshirgan.

Gretsiya Yevropa Ittifoqi flotining 60 foiziga egalik qilgani sababli, yangi sanksiyalar uning yuk tashish sohasiga nomutanosib ravishda zarar yetkazishini ta’kidlamoqda.

Bu Gretsiyaning qimmatli yuk tashish sanoatiga so‘nggi tahdid bo‘lib, undan oldin turizm sohasiga ham xuddi shunday tahdid yuzaga kelgan edi. Ikkala soha birgalikda mamlakat iqtisodiyotining to‘rtdan bir qismidan ko‘prog‘ini tashkil qiladi.

May oyida bir baliqchi Lefkada orolidagi qo‘ltiqda Ukraina harbiy-dengiz kuchlarining portlovchi moddalar bilan jihozlangan dronini topdi. Ukraina bunday dronlarni Rossiyaning “soya floti” tankerlariga hujum qilishda ishlatgan.

“Biz neft to‘kilishi va mahallamizdagi yuqori portlovchi moddalar xavfidan xavotirdamiz”, dedi yuqori martabali hukumat amaldori Al Jazeeraga. “Gretsiyaning urush maydoniga aylanishini istamaymiz.”

Gretsiya rasmiylarining so‘zlariga ko‘ra, Ukraina kelajakda ehtiyotkor bo‘lishga va’da bergan. “Mas’uliyatni o‘z zimmasiga olish va Ukraina prezidenti nomidan kechirim so‘rash muloqot kanallarini ochishga va ishimizni davom ettirishga imkon berdi”, dedi Gretsiya tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Haris Theoharis.

O‘tgan oy Theoharis Gretsiyaning Ukrainani qayta tiklashdagi yordamini belgilovchi birinchi memorandumni imzoladi. Gretsiya kompaniyalari hozirgacha Rossiya urushida vayron bo‘lgan gidroelektr stansiyalari va boshqa infratuzilmani tiklash bo‘yicha kamida to‘rtta loyihani amalga oshirgan.

Gretsiyaning Aleksandrupolis porti 2022-yildan beri AQSh qurollarining Ukrainaga yetkazilishidagi muhim yo‘lga aylandi va 2025-yil noyabrida Ukrainaga LNG yetkazib berishni boshladi.

Kiel Jahon Iqtisodiyoti Instituti ma’lumotlariga ko‘ra, Gretsiya ikki tomonlama harbiy yordam sifatida 170 million yevro, Yevropa Ittifoqi institutlari orqali 1,14 milliard yevro va gumanitar yordam sifatida 9 million yevro ajratgan.

Gretsiya Rossiyaning gibrid urushidan xavotirda. “Rossiya Gretsiyaga qarshi gibrid urushni kuchaytirishi mumkin, biz esa bunday tahdidlarga qarshi himoyani endi qurmoqdamiz”, dedi yuqori martabali amaldor.

Gretsiya Ukraina bilan uchuvchisiz uchish apparatlari bo‘yicha kelishuvni imzolashga shoshilmayapti, chunki bu Rossiya bilan munosabatlarga ta’sir qilishidan qo‘rqadi. “Dron kelishuvi Gretsiyada ishlab chiqarilgan mahsulotning 50 foizi Rossiyaga qarshi ishlatilishini anglatadi”, dedi amaldor.

Source: www.aljazeera.com