Iroq Bosh vaziri Ali al-Zaydiy Turkiyaga yuqori darajadagi delegatsiya bilan tashrif buyurdi. Bu uning may oyida lavozimga kelganidan beri qoʻshni davlatga birinchi tashrifi hisoblanadi.

Hukumat matbuot kotibi Haydar al-Abudiyning soʻzlariga koʻra, seshanba kuni boʻlib oʻtgan tashrifda ikki davlat oʻrtasidagi “strategik hamkorlik”, shuningdek, xavfsizlik, suv va iqtisodiyot bilan bogʻliq masalalarga eʼtibor qaratilgan.

Iroq va Turkiya oʻrtasidagi munosabatlar soʻnggi oʻn yil ichida oʻzgaruvchan boʻlgan, ammo ikkala tomon uchun ham, ayniqsa Iroq uchun neft va suv resurslari borasida ustuvor ahamiyat kasb etgan.

AQSh-Isroilning fevral oyida Eronga qarshi urushi va undan keyin Hormuz boʻgʻozining yopilishi Anqaraning Bagʻdod uchun ahamiyatini oshirdi va Iroqni Turkiya maʼmurlarini neftni Iroq-Turkiya quvuri orqali eksport qilishni qayta tiklashga undashga majbur qildi.

Ikki davlat neft quvuri shartnomasini imzolashga intilmoqda. Iroq Neft vazirligi manbasiga koʻra, Turkiya har bir barrel uchun foizni 1,35 dollardan 7 dollargacha oshirishni va eksport hajmi kuniga kamida 1,5 million barrel boʻlishini talab qilmoqda.

Al-Zaydiy tashrifi davomida “Rivojlanish yoʻli” loyihasini muhokama qilishi kutilmoqda. Bu Iroq janubidagi al-Fao portini Turkiya va Suriya chegarasiga bogʻlaydigan 1200 km uzunlikdagi temir yoʻl va avtomobil yoʻli tarmogʻidir.

Suv resurslari ham muhokama qilinadi. Iroq Turkiyani Dajla va Frot daryolarida toʻgʻonlar qurishda ayblaydi, bu esa suv oqimiga taʼsir koʻrsatmoqda.

Eng murakkab masala xavfsizlikdir. Turkiya Iroq shimolida PKKga qarshi harbiy bazalarga ega. 2025-yil oʻrtalarida PKK qurolsizlanishga qadam qoʻygan boʻlsa-da, Turkiya bu guruhni xavf deb biladi.

Siyosatshunos Issam al-Fayliyning taʼkidlashicha, Iroqda Turkiya bilan munosabatlarni mustahkamlashga katta qiziqish bor, ammo Turkiya-Eron raqobati al-Zaydiyning maqsadlariga toʻsqinlik qilishi mumkin.

Source: www.aljazeera.com