Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon Oziq-ovqat dasturi (WFP) tomonidan e'lon qilingan yangi hisobotga ko'ra, kuchayib borayotgan El Niño ob-havo tizimi kelgusi yil oxirigacha taxminan 50 million kishini o'tkir ochlikka olib kelishi mumkin. Bu, ayniqsa, Afrika qit'asining ayrim hududlarida yillab davom etgan qurg'oqchilik va urush tufayli oziq-ovqat narxlari oshgani sababli allaqachon xavfli darajada ochlikka duch kelgan yuz millionlab odamlarga qo'shimcha yuk bo'ladi.
WFP mutaxassislarining ta'kidlashicha, hatto El Niño kutilganidan kuchsizroq bo'lsa ham, bu ko'plab mamlakatlarni og'ir ahvolga solib qo'yadi. Hozirda 45 mamlakatda 225 million kishi o'tkir oziq-ovqat taqchilligidan aziyat chekmoqda va bu raqam beshdan bir qismga oshishi mumkin. Markaziy va Janubiy Amerika, Karib havzasi hamda Janubiy Afrika eng ko'p zarar ko'radigan hududlar sifatida ko'rsatilgan.
El Niño har bir necha yilda Tinch okeanida yuzaga keladigan va butun dunyo bo'ylab yog'ingarchilik shakllarini o'zgartiruvchi ob-havo tizimi bo'lib, bu yilgi holat so'nggi 70 yildagi eng kuchli deb baholanmoqda. Ba'zi olimlar buni "super El Niño" deb atashmoqda, garchi bu rasmiy atama bo'lmasa ham. Uning ta'siri iqlim inqirozi tufayli yanada kuchaymoqda va mutaxassislar bu yil yoki kelgusi yilda eng issiq yil rekordi yangilanishi mumkinligini aytmoqda.
WFP o'zining erta ogohlantirish tizimlari va "oldindan ko'ra bilish" asosidagi yordam choralari orqali oqibatlarni yumshatishga umid qilmoqda. Buning uchun kamida 80 million dollar ajratilgan. Biroq, Janubiy Afrikada asosiy dehqonchilik mavsumi oktyabrdan martgacha davom etadi va eng og'ir ta'sir hosildan keyingi ochlik mavsumida, ya'ni taxminan to'qqiz oy o'tib seziladi.
WFPning iqlim va chidamlilik xizmati direktori Richard Choulartonning so'zlariga ko'ra, Janubiy Afrikada eng katta oziq-ovqat xavfsizligi ta'siri 2027-2028 yillardagi ochlik mavsumida kuzatiladi. Biroq, o'tgan yilgi mo'l hosil fermerlarni biroz himoya qilishi mumkin. Oziq-ovqat xavfsizligi direktori Jan-Martin Bauer esa, 2025-yil oxirida oziq-ovqat narxlari qulay darajada bo'lganini, ammo Yaqin Sharqdagi urush tufayli narxlarga bosim kuchayganini ta'kidladi.
WFP ma'lumotlari uning ishlaydigan 45 mamlakatini qamrab oladi, ammo ta'sir boshqa hududlarga ham tarqalishi mumkin. Bauer global oziq-ovqat narxlari bosim ostida qolishi mumkinligini va eksport qiluvchi yirik davlatlar oziq-ovqat eksportini to'xtatmasligi muhimligini aytdi. Buyuk Britaniya va Yevropada ham haddan tashqari issiqlik va yog'ingarchilikning kamligi hosilga ta'sir ko'rsatishi, chakana narxlar oshishi kutilmoqda.
Source: www.theguardian.com