Samarqand viloyatining Qo‘shrabot tumani hududida joylashgan Nurota tog‘ tizmasida keng qamrovli arxeologik qidiruv ishlari olib borildi. Yahyo G‘ulomov nomidagi Samarqand arxeologiya instituti mutaxassislarining ma’lum qilishicha, joriy yilning oktabr oyidagi dala tadqiqotlari davomida qadimiy o‘tmishdan darak beruvchi noyob topilmalar aniqlangan. Ushbu ilmiy izlanishlar institutning tasdiqlangan yillik rejasiga muvofiq amalga oshirilgan bo‘lib, tog‘ va tog‘oldi hududlarining tarixiy qatlamlarini o‘rganishga qaratilgan.
Xususan, “Oqchobsoy” MFYga qarashli Egrijarsoy, Xo‘jasoy (Badimin), Galajinsoy va Sumbulsoy hududlaridagi tabiiy tosh ayvonlarining devorlari hamda shiftlaridan qoyatosh suratlari topib o‘rganildi. Mutaxassislarning dastlabki xulosalariga ko‘ra, tabiiy oxra bo‘yog‘i yordamida bitilgan bu tasvirlar taxminan mezolit hamda neolit davrlariga mansubdir. Arxeologik nuqtai nazardan bu kabi topilmalar hududning ming yilliklar narigi tomoniga borib taqaluvchi qadimiy ildizlarini ochib berishda muhim xizmat qiladi.
Shuning bilan birga, “Pang‘at” MFY hududida o‘tkazilgan qidiruvlar natijasida uchta alohida nuqtadan bronza davriga oid sopol parchalari yig‘ildi. Qumoloqli qishlog‘idan sharqroqdagi manzilda qazilgan kichik shurf natijasida esa qalinligi 60 santimetrni tashkil etuvchi madaniy qatlamga ega qadimiy manzilgoh aniqlangani ma’lum qilindi. Mazkur qazishma jarayonida ko‘plab qadimiy sopol bo‘laklari va suyak qoldiqlari qayd etilgan bo‘lib, bu kelgusida keng ko‘lamli ilmiy qazishmalar o‘tkazish zarurligini ko‘rsatmoqda.
Olimlarning ta’kidlashicha, qo‘lga kiritilgan arxeologik materiallarni o‘zaro qiyosiy tahlil qilish Nurota tog‘ tizmasi hududlari qadimiy aholi tomonidan qanday bosqichlarda o‘zlashtirilganini tushunishga yordam beradi. Shuningdek, bu topilmalar boshqa hududlarda yashagan qabila va elatlar bilan kechgan madaniy aloqalarning rivojlanish bosqichlarini yoritishga xizmat qiladi. Avvalroq ham Samarqand viloyatining Urgut tumanida ilk o‘rta asrlarga oid ibodatxona qoldiqlaridan gips haykal topilgan bo‘lib, bu kabi kashfiyotlar mintaqa tarixini yanada boyitmoqda.
Source: www.gazeta.uz