Xitoyning sharqiy qismida, jumladan moliyaviy markaz Shanxayda, Tayfun Dolphin qirg‘oqqa yetib kelishi bilan milliondan ortiq odam o‘z uylarini tark etishga majbur bo‘ldi. Mahalliy hokimiyat xodimlari aholini xavfsiz joylarga ko‘chirish bo‘yicha keng ko‘lamli operatsiya o‘tkazmoqda.
Tayfun kuchli yomg‘ir va transport tizimining to‘xtashiga sabab bo‘ldi. Faqat Shanxayning o‘zida dushanba kuni 1000 ga yaqin reys bekor qilindi. Hokimiyat Dolphinni tropik bo‘ronga aylantirganini e’lon qilgan bo‘lsa-da, shimolga harakatlanishi davomida kuchli yomg‘ir, suv toshqini va ko‘chkilar xavfi haqida ogohlantirishda davom etmoqda.
Xitoy rasmiylari Dolphin uchun eng yuqori darajadagi qizil signal e’lon qilgan edi. Bu yil Xitoyga eng kuchli bo‘ron sifatida qayd etilgan. Meteorologik ma’lumotlarga ko‘ra, u yakshanba kuni soat 17:30 da (GMT 09:30) Chjejiang provinsiyasidagi Yuxuan shahriga birinchi marta urilganida maksimal shamol tezligi 150 km/soatni (94 mph) tashkil etgan, so‘ngra bir soat ichida Venzhou shahrida ikkinchi marta qirg‘oqqa chiqqan.
Dushanba kuni Shandun, Xenan, Xubey, Anxuy, Tszyansu, Chjejiang provinsiyalari va Shanxay shahrida kuchli yomg‘ir kutilmoqda. Hukumatlar odamlarni ochiq havoda faoliyatdan saqlanishga chaqirmoqda, Shanxaydagi Disneyland va Legolandning ayrim qismlari hamda Bund bo‘ylab bir nechta kuzatuv maydonchalari yopiq qolmoqda.
Davlat ommaviy axborot vositalaridagi lavhalarda Shanxayning sobiq Fransuz Konsessiyasidagi birinchi qavat do‘konlari suv ostida qolgani, odamlar to‘piq suvda yurgani aks etgan. Bir nechta davlat nashrlari Chjejiangning Venlin shahridan to‘qqiz yoshli bola dengizga oqib ketib, bedarak yo‘qolgani haqida xabar bergan. Xitoy rasmiylari halok bo‘lganlar haqida ma’lumot bermagan.
Chjejiangning ba’zi hududlarida keyingi kunlarda 250 mm dan 500 mm gacha yomg‘ir yog‘ishi mumkin. Xanchjou shahri hokimiyati kuchli shamol va suv toshqinlaridan boshpana izlayotgan haydovchilar uchun barcha jamoat to‘xtash joylarida to‘lovlarni bekor qildi. Venzhouda 900 mingga yaqin aholi evakuatsiya qilingan, 1000 dan ortiq favqulodda boshpana ochilgan, Taychjou shahrida esa 390 ming kishi uylarini tark etgan.
Fujian provinsiyasida dengiz ma’murlari o‘nlab yo‘lovchi parom qatnovlarini to‘xtatib, 100 dan ortiq dengiz qurilish loyihalarini to‘xtatdi. CCTV ma’lumotlariga ko‘ra, bo‘ron qirg‘oqqa yetib kelishidan oldin 6000 km masofani bosib o‘tgan, bu oddiy tayfundan uch baravar ko‘p. Shuningdek, u juda katta aylanish hajmiga va kuchli yog‘ingarchilikka ega.
Bo‘ron atrofida noto‘g‘ri ma’lumotlar tarqalishi kuzatilmoqda. Davlat matbuoti ikki kishi bunday kontentni tarqatgani uchun hibsga olinganini xabar qilmoqda. Ulardan biri, 60 yoshli erkak, sun’iy intellekt yordamida Shanxayda kimdir bo‘ron paytida binodan yiqilgani haqida soxta video yaratgan. Yana bir 32 yoshli erkak boshqa foydalanuvchilar tomonidan joylashtirilgan bo‘ron videolarini noto‘g‘ri talqin qilinadigan tarzda qayta tahrirlagan.
Dolphin Xitoyga yetib kelishidan oldin Filippin, Tayvan shimoli va Yaponiyaning Okinava oroliga kuchli yomg‘ir olib kelgan. Filippinda Dolphin va hafta boshidagi bo‘ronlar tufayli kuchli musson yomg‘irlari sabab sakkiz kishi halok bo‘lgan, 7000 dan ortiq kishi evakuatsiya markazlarida. Okinavada besh nafar keksa odam jarohat olgan, ulardan uchtasi kuchli shamol tufayli yiqilgan.
Gonkongda ob-havo rasadxonasi yakshanba kuni 36,9 daraja rekord darajadagi issiqlikni qayd etgan, chunki tayfun shahar ustidan iliq havo olib o‘tgan. G‘arbiy Tinch okeanida tayfun mavsumi odatda maydan oktyabrgacha davom etadi. Bu yil kuchli El-Ninyo yili bo‘lib, mutaxassislar tayfunlar yanada kuchli bo‘lishi mumkinligini ta’kidlamoqda.
Source: www.bbc.co.uk