Kongo Demokratik Respublikasi (KDR) sog'liqni saqlash organlari sharqiy va shimoli-sharqiy hududlarda avj olgan Bundibugyo Ebola virusi o'ta xavfli shtammi birinchi tasdiqlangan holatdan buyon 2000 dan ortiq odamning hayotiga zomin bo'lganini ma'lum qildi.
Umumiy hisobda 4380 dan ortiq infektsiya qayd etilgan. Bu KDRda qayd etilgan 17-chi epidemiyadir. Gavi xalqaro vaktsina alyansi rahbari Sania Nishtar bu eng yirik epidemiya bo'lishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.
Avvalgi eng yomon epidemiya 2018-2020 yillarda bo'lib, 3500 ga yaqin infektsiya va 2300 o'limga sabab bo'lgan edi. Hozirgi epidemiya tezligi va o'lim darajasi bo'yicha 2014-2016 yillardagi G'arbiy Afrika epidemiyasidan ham oshib ketmoqda. O'sha paytda 28 000 kishi kasallanib, 11 000 dan ortiq vafot etgan edi.
Hozirgi epidemiya 15 mayda e'lon qilingan, biroq sog'liqni saqlash idoralari birinchi yuqishlar fevralda yoki undan ham oldin sodir bo'lganini taxmin qilmoqda. 1000 o'lim chegarasiga to'qqiz haftada erishilgan bo'lsa, endi bu ko'rsatkich atigi uch hafta ichida ikki baravar oshdi.
Hozirgi epidemiyada o'lim darajasi 45,9 foizni tashkil etadi, 2014-2016 yillardagi G'arbiy Afrika epidemiyasida esa 39,6 foiz edi. Ebola virusining ba'zi shtammlariga qarshi vaktsinalar mavjud bo'lsa-da, hozircha KDRda tarqalayotgan noyob Bundibugyo shtammi uchun tasdiqlangan vaktsina yo'q.
Sog'liqni saqlash vaziri Samuel Rojer Kamba matbuotga bergan intervyusida "Biz hali cho'qqiga chiqmaganmiz", dedi. Uning qo'shimcha qilishicha, "kelgusi uch oy ichida tarqalishni nazorat ostiga olishni va pasayishni boshlashni kutmoqdamiz".
Ebola virusi tana suyuqliklari bilan jismoniy aloqa orqali yuqadi va gemorragik isitmani keltirib chiqaradi. So'nggi yarim asrda Afrikada 15 000 dan ortiq odamning o'limiga sabab bo'lgan. KDR hukumati jamoat yig'inlarini cheklash va Ituri provinsiyasidagi aeroportni yopish choralarini ko'rdi.
Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) mintaqaviy direktori dushanba kuni jurnalistlarga hokimiyat "virusni quvayotganini... virus bizdan oldinda" ekanini aytdi. Ikki antiviral davolash usuli bo'yicha klinik sinovlar iyul boshidan beri davom etmoqda va juma kuni JSST Ervebo vaktsinasining to'liq miqyosdagi inson sinovini o'tkazishni tavsiya qildi.
Ervebo Zaire shtammiga qarshi samarali ekanligini isbotlagan bo'lsa-da, uning Bundibugyo shtammiga qarshi ta'siri hali isbotlanmagan. Gavi alyansi sinov uchun 500 000 doza Ervebo zaxirasini taqdim etgan. Virusologlar yangi Bundibugyo shtammi hayvonlardan odamlarga o'tgan va 2007 hamda 2012 yillardagi avvalgi epidemiyalardan farq qilishini aytmoqda.
Kongo, Uganda, Belgiya va boshqa mamlakatlardan kelgan tadqiqotchilar Nature Medicine jurnalida e'lon qilgan natijalariga ko'ra, epidemiya hayvondan odamga yuqish hodisasi bilan boshlangan va keyin odamlar o'rtasida tarqalgan. Kuzatuvchilar yangi Ebola holatlarining 86 foizini aloqalar yoki tasdiqlangan holatlar bilan bog'lab bo'lmasligidan xavotirda. JSST ma'lumotlariga ko'ra, epidemiyani muvaffaqiyatli nazorat qilish uchun 95 foiz aloqalarni kuzatish talab etiladi.
Source: www.dw.com