Birlashgan Millatlar Tashkilotining Livan bo‘yicha tinchlikparvar kuchlari (UNIFIL) ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi ikki hafta ichida Isroil harbiy faolligi sezilarli darajada oshgani natijasida Livan janubidagi tinch aholi eng katta zarar ko‘rmoqda.
UNIFILning dushanba kuni e’lon qilgan bayonotiga ko‘ra, 5-16 avgust kunlari har kuni o‘rtacha 137 ta snaryad otilgan. Shanba kuni 208 ta, yakshanba kuni esa 185 ta snaryad qayd etilgan, bu keskinlikning kuchayib borayotganidan dalolat beradi.
Bu eskalatsiya 26-iyundagi Livan va Isroil o‘rtasidagi sulh bitimi yangilanganiga qaramay sodir bo‘lmoqda. AQSh vositachiligida tuzilgan ushbu kelishuv Livandagi Hizbulloh guruhini qurolsizlantirish bilan bog‘liq, biroq Isroil qo‘shinlarini Livan janubining bir qancha hududlaridan olib chiqib ketishni nazarda tutmaydi.
Hizbulloh kelishuvni rad etib, Isroil Livandan chiqib ketmaguncha rozi bo‘lmasligini bildirgan. UNIFIL “keskinlik kuchaygani sayin, tinch aholi yana eng yuqori narxni to‘lamoqda, ko‘plab oilalar ko‘chirilmoqda yoki xavfsizlik va noaniqlik tufayli kundalik hayotlarini o‘zgartirishga majbur bo‘lmoqda”, deya ta’kidlagan.
UNIFIL tinchlikparvarlari patrul, kuzatuv, yo‘llardagi to‘siqlarni olib tashlash, portlovchi moddalar xavfini kamaytirish va gumanitar yordam uchun yo‘l ochish orqali o‘z mavjudligini saqlab qolmoqda. Tashkilot BMT Xavfsizlik Kengashining 1701-rezolyutsiyasi Livan janubida barqarorlikni tiklashning asosiy mezoni bo‘lib qolayotganini qo‘shimcha qilgan.
2006-yilda qabul qilingan 1701-rezolyutsiya Isroil va Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Hizbulloh o‘rtasidagi harbiy harakatlarni to‘xtatishni hamda Livan armiyasi va UNIFILning Livan janubidagi joylashuvini kuchaytirishni nazarda tutadi.
Dushanba kuni Livan prezidenti Jozef Aoun UNIFIL mandatini uzaytirish va xalqaro kuchlarning mintaqada davom etishini ta’minlaydigan formulani qabul qilishni qo‘llab-quvvatladi. UNIFILning Livan janubidagi mandati yil oxirida tugashi kutilmoqda, bu esa kuchning kelajagi va missiyasi bo‘yicha xalqaro munozaralarga sabab bo‘lmoqda.
Bayrutdagi Livan hukumati UNIFIL mavjudligini janubdagi barqarorlikning asosiy elementi sifatida saqlashni talab qilmoqda. Bard kollejining Yaqin Sharqshunoslik bo‘yicha dotsenti Ziyod Abu Rish Al Jazeera telekanaliga bergan intervyusida Isroil Livan janubini bosib olish va Hizbulloh hamda Livan fuqarolariga zarba berish uchun “qat’iyatini namoyish etish” maqsadida hujumlarni kuchaytirmoqchi ekanini aytgan.
“Isroil siyosati Livan aholisini, xususan, Livanning shia ko‘pchilik tashkil etadigan hududlari va janubini jamoaviy jazolashdan iborat ekani aniq”, degan Rish. 26-iyundagi kelishuv doirasida Isroil Hizbullohni qurolsizlantirishdan so‘ng Livan janubidagi katta hududlardan chiqib ketishga rozi bo‘lgan, biroq bu amalga oshmagan.
Livan va Isroil hukumatlari muzokaralar olib bormoqda, shu oy boshida yettinchi raund bo‘lib o‘tdi. 2-martdan beri Isroilning Livan janubiga qilgan hujumlari natijasida halok bo‘lganlar soni 4 346 kishiga yetdi, shanba kuni ikkita alohida havo hujumida 11 kishi halok bo‘ldi.
Source: www.aljazeera.com