G'arbiy Afrikadagi Nigerda harbiy hukumat poytaxt Niameyda sodir bo'lgan isyonni bostirilganini e'lon qildi. Shanba kuni yarim tundan so'ng Diori Hamani xalqaro aeroporti yaqinidagi 101-harbiy bazada boshlangan otishmalar va portlashlar davlat televideniyesi hamda prezident saroyiga ham yetib bordi.
Davlat televideniyesi xabariga ko'ra, xavfsizlik kuchlari asta-sekin vaziyatni nazoratga olgan, isyonchi askarlarning o'nlablari o'ldirilgan yoki hibsga olingan. Harbiy hukumat rahbari general Abdourahamane Tchiani qayerda ekani hozircha tasdiqlanmagan.
Ushbu isyon Niger harbiy rahbariyatiga yana bir zarba bo'ldi. Uch yil avval sodir bo'lgan davlat to'ntarishi natijasida hokimiyatni qo'lga kiritgan harbiylar mamlakatda barqarorlikni ta'minlay olmagan. Tchiani G'arb davlatlari, jumladan sobiq mustamlakachi Fransiyadan uzoqlashib, Rossiya bilan yaqin harbiy aloqalar o'rnatgan.
Biroq, bu al-Qoida va IShID (ISIS) bilan bog'liq qurolli guruhlar hujumlarini to'xtata olmadi. Isyonchilar tarkibiga asosan Niameydan tashqaridagi, xususan mamlakat janubi-g'arbiy qismidagi yosh askarlar kirgani taxmin qilinmoqda. Ular qurolli guruhlarga qarshi kurashda katta yo'qotishlargan uchragan.
Mutaxassislarning fikricha, bu isyon armiya safida o'sib borayotgan norozilikni ko'rsatadi. ACLED tahlilchisi Heni Nsaibia: "Niger armiyasiga qarshi bunday katta yo'qotishli hujumlar odatiy holga aylanib bormoqda va bu armiya safida norozilik va keskinlikni yanada kuchaytiradi", dedi.
Niger hukumati isyonni bostirish uchun Rossiya nazoratidagi "Africa Corps" kuchlaridan yordam so'ragani ma'lum bo'ldi. Rossiyaning Nigerdagi elchisi Viktor Voropayev TASS agentligiga bergan intervyusida bu haqda ma'lum qildi.
Sahel davlatlari alyansi (AES) Niger harbiy rahbariyatini qo'llab-quvvatlab, isyonni "buzg'unchi fitna" deb atadi. Jazoir Niger bilan birdamlik bildirgan bo'lsa, Turkiya vaziyatga barqarorlik chaqirig'i bilan chiqdi.
Ekspert Kabir Adamu fikricha, bu isyon armiya ichidagi chuqur institutsional muammolardan dalolat beradi. "Agar Tchiani 2023-yil iyulida hokimiyatni qo'lga kiritishda va'da qilgan ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy, ekologik va xavfsizlik muammolarini hal qilmasa, bu muammolar yana qayta-qayta yuzaga chiqadi", dedi u.
Source: www.aljazeera.com