Amerika Qo‘shma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp o‘zining Truth Social ijtimoiy tarmog‘ida Venesuela bilan tuzilgan so‘nggi kelishuv doirasida olinadigan neft mamlakatning Strategik neft zaxirasini to‘ldirish uchun ishlatilishini ma’lum qildi. Ushbu zaxira favqulodda vaziyatlar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, so‘nggi yillarda global ta’minot uzilishlari va yuqori yoqilg‘i narxlari sababli sezilarli darajada kamaygan.
Tramp o‘z postida zaxira “deyarli” bo‘sh qolganini va bunga avvalgi prezident Jo Baydenni aybdor deb bilishini yozdi. U “to‘ldirish jarayoni” tez orada boshlanishini ta’kidlab, Venesuela neftini “Venesuelaning Amerika Qo‘shma Shtatlari xalqiga sovg‘asi” deb atadi.
Venesuela kelishuvi zaxiragaga neft yetkazib berish qanchalik tez boshlanishi va amerikalik haydovchilarga qanday foyda keltirishi noaniq. Juma kuni e’lon qilingan kelishuv Venesuelaning og‘ir ahvolga tushgan neft sanoatini jonlantirishga qaratilgan, biroq ishlab chiqarishni sezilarli oshirish uchun katta investitsiyalar va infratuzilma ishlari talab etiladi.
AQSh zaxirasi 21-avgust holatiga ko‘ra taxminan 290 million barrelni tashkil etgan, bu 44 yillik minimal darajaga yaqin. Zaxira Biden va Tramp ma’muriyatlari davrida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi va AQSh-Isroilning Eronga urushi kabi global ta’minot uzilishlariga javoban sarflangan.
Venesuela muvaqqat prezidenti Delsi Rodriges shanba kuni televideniye orqali qilgan murojaatida Vashington bilan tuzilgan “tarixiy” kelishuv 65 milliard barrel neftni 25 yil davomida yetkazib berishni nazarda tutishini aytdi. Kelishuv Venesuelaga o‘z resurslariga egalik va suverenitetni saqlagan holda neft sanoatini rivojlantirish imkonini beradi.
Loyiha 17 strategik neft konini o‘zlashtirishni, dastlabki ishlab chiqarish quvvati kuniga 1,5 million barrelni tashkil etishni rejalashtirmoqda. Kengroq reja mamlakat energetika sektorini kengaytirish doirasida sakkizta yangi neft blokini o‘z ichiga oladi.
Kelishuvga ko‘ra, AQShga sotilgan har bir barrel neftdan 19 dollar Karakasga tushadi, bu esa neft narxlariga qarab Venesuelaga yiliga 209 milliard dollargacha daromad keltirishi mumkin. Rodrigesning so‘zlariga ko‘ra, Venesuela o‘z tabiiy resurslariga egalik qilishda davom etadi, shu bilan birga sanksiyalardan jiddiy zarar ko‘rgan strategik sanoatni tiklash uchun kapital, texnologiya va operatsion tajribani jalb qiladi.
Karakas yanvar oyidan beri Vashington talablariga muvofiq harakat qilish bosimi ostida. AQSh maxsus kuchlari o‘sha paytdagi Venesuela prezidenti Nikolas Maduroni o‘g‘irlab ketgan va Venesuela Oliy sudi rahbarlikni uning vitse-prezidenti Rodrigesga topshirgan edi.
Source: www.aljazeera.com