Germaniyaning kichik federal shtati Saksoniya-Anhaltda yakshanba kuni bo'lib o'tadigan saylovlar butun mamlakat uchun siyosiy zilzila bo'lishi mumkin. Aholisi bor-yo'g'i 2 million bo'lgan, iqtisodiy ko'rsatkichlari va umr ko'rish davomiyligi bo'yicha Germaniyaning 16 federal shtati orasida eng past o'rinda turadigan bu hududda "Alternativa für Deutschland" (AfD) partiyasining g'alaba qozonishi Ikkinchi jahon urushidan keyingi Germaniya tarixida birinchi marta o'ng ekstremal hukumatning kelishiga olib kelishi mumkin.
AfDning yetakchi nomzodi Ulrich Zigmund bo'lib, so'rovlarga ko'ra u ancha oldinda. Yagona ochiq savol — AfD Saksoniya-Anhalt parlamentida mutlaq ko'pchilik o'rinlarni qo'lga kirita oladimi, bu unga yolg'iz hukumat tuzish imkonini beradi. Boshqa partiyalar AfD bilan koalitsiya tuzishdan bosh tortgani uchun bu Zigmund uchun yagona yo'l bo'lib ko'rinmoqda.
35 yoshli Zigmund saylovoldi tashviqotini faol olib bormoqda. U kichik shaharchalarda ham olomonni o'ziga jalb qilmoqda. Uning atrofida xalqaro jurnalistlar — Kanada, Daniya, Shveytsariya telekanallari, BBC va The Economist jurnalining muxbirlari, shuningdek, Germaniyaning turli mintaqalaridan kelgan o'nlab jurnalistlar to'planishmoqda. Hamma bilishni istaydi: Ulrich Zigmund kim?
Nomzod 1990-yilda Saksoniya-Anhaltning Havelberg shaharchasida tug'ilgan. 19 yoshida markazchi Xristian-demokratik ittifoqqa (CDU) a'zo bo'lgan, biroq besh yildan so'ng partiyani tark etib, AfDga o'tgan. Sobiq parfyumeriya sotuvchisi bo'lgan u dinamik va sportchi qiyofaga ega: ozg'in, kelishgan va yosh ko'rinishda. Eng muhimi, u doimo quvnoq — jamoat oldida xarizmatik maftunkor rolini o'ynaydi.
"Men oxirgi marta bunday yuqori reytingni, hatto yoshlar orasida ham, qachon ko'rganimni bilmayman", dedi Zigmund DWga. "Bu shunchaki ulkan." U tez, aniq va tajribali tarzda gapiradi. Hatto tanqidchilar ham AfDning saylovoldi kampaniyasi mukammal tashkil etilganini tan olishadi. Magdeburgdagi o'ng ekstremalizmga qarshi kurashuvchi Miteinander tashkiloti vakili Devid Begrichning so'zlariga ko'ra, "AfDning tadbirlari logistika va siyosiy strategiya jihatidan soat kabi ishlaydi. Bu ularning siyosatining yuqori darajadagi marketingidir."
Ammo AfD siyosati nimaga qaratilgan? Zigmundning saylovoldi nutqlariga ko'ra, maqsad — Germaniya o'zini immigratsiya mamlakati deb hisoblamagan, elektr energiyasi shamol turbinalaridan emas, atom stansiyalaridan olingan va LGBTQ+ huquqlari tan olinmagan o'tgan davrga qaytish. Uning "100 kunlik shoshilinch harakat rejimi"da radikal siyosatlar mavjud, jumladan, qonuniy yashash huquqiga ega bo'lmagan, ammo gumanitar sabablarga ko'ra mamlakatda qolishiga ruxsat berilgan chet elliklarni "birinchi daqiqadan boshlab deportatsiya qilish" va'dasi.
Rejada, shuningdek, demokratiyani qo'llab-quvvatlovchi nodavlat tashkilotlarni moliyalashtirishni qisqartirish, qochqinlarni mehnatga majburlash va ijtimoiy xilma-xillikdan ko'ra nemis vataniga muhabbatni ustuvor qo'yish ko'zda tutilgan. Biroq, shtat hukumati bu va'dalarni amalga oshirishga vakolatli yoki yo'qligi haqida jiddiy qonuniy shubhalar mavjud.
Zigmundning "toza" obro'siga ham shubha bor. U AfDni ta'qib qilayotgan tanish-bilishchilik ayblovlaridan qochib qutula olmadi. Ma'lum bo'lishicha, partiyaning bir qancha deputatlari o'z do'stlari va qarindoshlarini boshqa AfD amaldorlari idoralariga yuqori maoshli ishlarga joylashtirgan. Zigmundning o'zi otasiga ish topib bergan. Bu qonunga xilof bo'lmasa-da, hatto o'z partiyasida ham norozilik bilan kutib olindi.
Zigmundni qo'llab-quvvatlovchilar orasida taqiqlangan neonatsist tashkilotning sobiq a'zolari ham bor. "Die Welt" gazetasiga ko'ra, uning parlament guruhida "Heimattreue Deutsche Jugend" (Vatanga sodiq nemis yoshlari) tashkilotining to'rt nafar sobiq a'zosi ishlaydi. Bu tashkilot taqiqlanishidan oldin Adolf Gitler natsizmini ochiq tan olgan va uning irqiy mafkurasiga amal qilgan. DW muxbirlari Zigmundning bo'ynida neonatsistlar ramzi bo'lgan "Qora Quyosh" tatuirovkasi bo'lgan odamlar bilan qo'lma-qo'l yurganini kuzatgan.
Agar AfD 6-sentabr saylovlarida g'alaba qozonsa, bu nimani anglatadi? Begrichning fikricha, "AfD hukumatga kirsa, Saksoniya-Anhaltni butun mamlakat uchun sinov maydonchasiga aylantirishi haqida aniq belgilar bor. Yozilgan va, eng muhimi, yozilmagan demokratik madaniyat qoidalarini qanchalik buzish mumkin?" Ko'plab cherkovlar, kasaba uyushmalari, fuqarolik jamiyati tashkilotlari va siyosiy partiyalar AfD g'alabasidan ogohlantirmoqda. Begrich ularning xavotirlarini qo'llab-quvvatlaydi: "Tabiiyki, eng avvalo, ozchiliklarga mansub yoki AfDning mafkuraviy dunyoqarashiga to'g'ri kelmaydiganlar uchun qiyin bo'ladi. Ijtimoiy iqlim muqarrar ravishda avtoritar tartibga o'tadi — bu esa erkinlikka muhtoj odamlar uchun muammo tug'diradi."
Source: www.dw.com