Britaniya tashqi ishlar vazirligining 2002-yilga oid hujjatlari shuni ko'rsatadiki, London o'sha paytda ham Isroilning G'arbiy Sohildagi harakatlarini inson huquqlarining muntazam buzilishi deb baholagan. Bu hujjatlar 2024-yilda e'lon qilingan va yaqinda Declassified UK sayti tomonidan o'rganilgan.

Hujjatlarga ko'ra, 2002-yil mart oyida Isroilning o'sha paytdagi Bosh vaziri Ariel Sharon "Himoya qalqoni" operatsiyasini boshlab, bir oy ichida 500 dan ortiq falastinlikni o'ldirgan, 1500 kishini yaralagan. Britaniya rasmiysi bu harakatlarni "inson huquqlarini buzishning muntazam namunasi" deb atagan. Britaniya armiyasi ofitseri esa Isroil armiyasini "ikkinchi darajali, intizomsiz, takabbur va bezorilarcha kuch" deb ta'riflagan.

O'sha paytda Bosh vazir Toni Blerning maxsus elchisi Lord Maykl Levi Isroil mudofaa vaziri Binyamin Ben-Eliezerga harbiy yechim yo'qligini, bu kampaniya faqat ko'proq xudkush hujumchilarni keltirib chiqarishini ogohlantirgan. Shuningdek, Qizil Xoch xodimlariga qurol o'qitilgani va tez yordam mashinalarining yaradorlarga yetib borishiga to'sqinlik qilingani qayd etilgan.

Britaniya hukumati 2002-yilda Isroilga qurol eksportini vaqtincha to'xtatgan edi, ammo keyingi hukumatlar bu choralarni takrorlamadi. 2008-2009-yillarda Gordon Braun, 2014-yilda Devid Kemeron, 2024-yilda Kir Starmer hukumati faqat kichik miqdordagi litsenziyalarni to'xtatdi xolos. Bugungi kunda G'azoda halok bo'lgan falastinliklar soni 73 mingdan oshdi, shu jumladan 21 mingdan ortiq bola.

Hozirda Buyuk Britaniya va yana 11 davlat G'arbiy Sohildagi noqonuniy Isroil posyolkalari bilan savdoni cheklashga qo'shildi. Bu qadam Londondagi uzoq yillik qoralovlardan keyin amalga oshirilayotgan eng jiddiy harakat bo'lishi mumkin.

Source: www.aljazeera.com