Ummonning Dengiz xavfsizligi markazi ma'lum qilishicha, Hurmuz bo'g'ozida Panama bayrog'i ostidagi "El Gaia" neft tankeriga uyushtirilgan hujum oqibatida uning mashina bo'limida yong'in chiqqan. Hozirda kema Ummon portiga tortib keltirilmoqda. Voqea Musandam yarim orolidan 1,3 dengiz mili (2,4 km) shimolda sodir bo'lgan.
Dushanba kuni Eron Inqilob gvardiyasi tanker taqiqlangan va xavfli deb atalgan marshrutdan o'tayotganda dengiz minasiga urilib, yonib ketganini ma'lum qilgan edi. Biroq AQSh harbiylari bu xabarni yolg'on deb qat'iy rad etdi. Ularning ta'kidlashicha, tankerga o'tgan oy Eron raketasi, dam olish kunlari esa dron hujum qilgan.
Buyuk Britaniya Dengiz savdosi operatsiyalari markazi ham yakshanba kuni erta tongda Hurmuz bo'g'ozidan o'tayotgan kemada noma'lum snaryad urilishi natijasida yong'in chiqqani haqida xabar olganini bildirdi. Bu voqea Eronda shunga o'xshash holat yuzasidan ilgari surilgan da'volarning navbatdagi takrori bo'ldi.
Joriy oy boshida Eronda Saudiya Arabistoniga tegishli neft supertankeri "Sidr"da ikki filippinlik dengizchi halok bo'lgan voqea yuzasidan ham xuddi shunday da'vo qilingan edi. Inqilob gvardiyasi kema dengiz minasiga urilganini aytgan, Saudiya rasmiylari esa uni Eron nishonga olganini ma'lum qilgan, xalqaro dengiz xavfsizligi kompaniyalari esa Musandam shimolida snaryadlar urilganini xabar qilgan.
Xalqaro dengiz tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, fevral oyi oxirida AQSh va Isroilning Eron bilan urushi boshlanganidan buyon Hurmuz bo'g'ozi va Yaqin Sharqning boshqa hududlarida qayd etilgan 79 ta tasdiqlangan hodisada kamida 22 dengizchi halok bo'lgan. Bu raqamlar mintaqadagi keskinlikning qanchalik xavfli darajaga yetganini ko'rsatadi.
Seshanba kuni Eronga aloqador yarim rasmiy Fars agentligi "dushman dronlari" bo'g'ozda tunda Eronning Kargan porti yaqinida ikkita baliqchi qayig'ini nishonga olganini xabar qildi. Fars Inqilob gvardiyasi bilan bog'liq bo'lib, u Hormozgan viloyati gubernatori o'rinbosariga tayanib, bir necha baliqchi bedarak yo'qolgani va qidiruv-qutqaruv ishlari davom etayotganini ma'lum qildi.
Keyinroq AQSh harbiylarining Markaziy qo'mondonligi (Centcom) vakili Axios nashriga AQSh kuchlari dengiz dronini o'g'irlamoqchi bo'lgan ikkita qayiqni yo'q qilganini aytdi. Kapitan Tim Xokinsning so'zlariga ko'ra, "Eronning kichik qayiqlari yaqinda AQShning uchuvchisiz suv kemasini egallashga uringan, ammo Centcom keskin javob qaytargach, muvaffaqiyatsizlikka uchragan".
Hurmuz bo'g'ozi orqali odatda global neft va gaz yetkazib berishning beshdan bir qismi o'tadi. Hozirda bo'g'oz Eronning tijorat kemalariga raketa va dron hujumlari hamda AQShning Eron portlarini dengiz blokadasi tufayli amalda yopilgan. AQSh va Eron iyun oyida urushni tugatish va bo'g'ozni qayta ochish bo'yicha dastlabki kelishuvga erishgan edi, biroq Eronning kemalarga hujumlari qayta boshlanishi va AQSh blokadani tiklashidan so'ng bu kelishuv bir necha hafta ichida barbod bo'ldi.
Eron suv yo'li ustidan nazoratning bir qismidan voz kechmasligini ta'kidlab, Ummon suvlaridan o'tuvchi janubiy marshrutdan foydalanayotgan kemalarni nishonga olmoqda. Bu esa mintaqada vaziyat yanada keskinlashishiga olib kelmoqda.
Source: www.bbc.co.uk