Yevropa Komissiyasi rahbari Ursula fon der Lyayen Kanada Yevropa Ittifoqining 27 davlatdan iborat blokiga birinchi "assotsiatsiya a'zosi" bo'lishi mumkinligini aytdi. Bu taklif AQShning hozirgi rahbariyati ostida ikkala tomon ham Vashington bilan munosabatlarni qayta ko'rib chiqishga intilayotgan bir paytda bildirildi.
Fon der Lyayen chorshanba kuni Strasburgda Yevropa Parlamenti oldida so'zlagan nutqida demokratik davlatlar "xalqaro qoidalarga asoslangan tizimda yorilish"ga duch kelayotganini ta'kidladi va Bryussel bilan Ottava yanada yaqinlashishi zarurligini aytdi. "Kanadaning Yevropa Ittifoqining birinchi assotsiatsiya a'zosi bo'lishi uchun eshikni ochish ustida siz bilan ishlashni istardim", — dedi u Kanada Bosh vaziri Mark Karniga murojaat qilib.
Karni bu yilgi "Yevropa Ittifoqining ahvoli" nomli yillik ma'ruzasida qatnashgan birinchi xorijiy hukumat rahbari bo'ldi. Uning tashrifi keyingi oy Monrealda bo'lib o'tadigan YI-Kanada sammiti oldidan amalga oshdi. Karni payshanba kuni Yevropa Parlamentiga o'z nutqini aytadi. U avvalroq Kanada YI bilan "noyob ittifoq"ga intilayotganini, ammo to'liq a'zolikka emasligini bildirgan edi.
Fon der Lyayen savdo munosabatlaridan kengroq "kelajak ittifoqi"ga o'tish vaqti kelganini va "Kanada bilan munosabatlarni eng yuqori darajaga ko'tarish" kerakligini ta'kidladi. Uning so'zlariga ko'ra, YI va Kanada ishlab chiqarishdan tortib sun'iy intellekt, muhim minerallar va energetikagacha bo'lgan sohalarda hamkorlik qiladi. "Bu hech kimga qarshi emas, balki umumiy kuchimiz uchun tuzilgan sheriklik", — deya qo'shimcha qildi u.
Yevropa Ittifoqi shartnomalarida "assotsiatsiya a'zosi" bo'lish imkoniyati ko'zda tutilmagan. Ammo bu g'oyani birinchi bo'lib Germaniya kansleri Fridrix Merts joriy yilda Ukrainaga nisbatan taklif qilgan edi. Rejaga ko'ra, Ukraina blok sammitlarida qatnashish va Yevropa Komissiyasida vakilga ega bo'lish huquqini qo'lga kiritishi mumkin edi. U, shuningdek, YI byudjetining bir qismidan foyda ko'rardi, ammo to'liq ovoz berish huquqisiz. Bu taklif Kiyevda sovuq qarshi olindi, chunki u to'liq a'zolikka intilmoqda.
AQSh tariflari va Xitoy raqobati ostida qolgan Bryussel va Ottava allaqachon sezilarli hamkorlikka ega. 2016 yildan beri deyarli barcha tariflarni bekor qilgan erkin savdo bitimi (CETA) tovar va xizmatlar savdosini 80 foizdan ko'proq oshirgani ta'kidlanadi. Bundan tashqari, Kanada joriy yilda YIning asosiy mudofaa kredit dasturiga qo'shilgan birinchi no-YI davlati bo'ldi.
"Biz kuch eng kuchli, eng boy yoki eng baland ovozga emas, balki barchamizga tegishli ekanligiga ishonamiz. Demokratik davlatlar kim bilan ishlashni tanlash erkinligiga ega", — dedi fon der Lyayen. "Shuning uchun biz ixtiyoriy ravishda kuchlarni birlashtirmoqdamiz."
Source: www.aljazeera.com