Qisqa videolar platformasi TikTok va uning Xitoylik egasi ByteDance Alabama shtati bilan o'smirlar xavfsizligi va ularning ruhiy salomatligiga ta'siri bo'yicha sud jarayonidan bir necha kun oldin kelishuvga erishdi. Alabama shtati ma'muriyati juma kuni bu haqda ma'lum qildi.
Kelishuv shartlariga ko'ra, TikTok Alabama shtatiga 100 million dollar (87,7 million yevro) to'laydi va o'smirlar uchun bir qator choralar ko'radi: kunlik foydalanishni ikki soat bilan cheklash, bolalar uchun kirishni cheklash va 15 daqiqadan keyin tanaffuslar qilish. Hujjatga ko'ra, agar 40 ta boshqa shtat belgilangan muddat ichida shunga o'xshash shartnomalar imzolasa, to'lov 300 million dollargacha oshishi mumkin.
TikTok AQSh operatsiyalari vakili o'z bayonotida: "Bu bizning o'smirlarni himoya qilish bo'yicha mustahkam xavfsizlik vositalarimizni doimiy ravishda yaxshilash bo'yicha majburiyatimiz va asosiy maqsadimizga asoslanadi", dedi.
Alabama Bosh prokurori Stiv Marshall o'tgan yili ijtimoiy tarmoq gigantiga qarshi da'vo qo'zg'atgan edi. Kamida 27 ta boshqa shtat va Vashington okrugi ham shunga o'xshash da'volar bilan chiqqan. Bundan tashqari, TikTok o'smirlarning ruhiy salomatligiga ta'siri bo'yicha jismoniy shaxslar, maktab okruglari va munitsipalitetlar tomonidan minglab da'volar bilan yuz kelmoqda. Meta Platforms, Snap Inc va Alphabetning YouTube kompaniyalari ham ko'plab ishlarda javobgar sifatida qatnashmoqda.
Marshall matbuot relizida: "Bu Alabama ota-onalari uchun ajoyib kun. Bugun kechqurun ular farzandlarini ijtimoiy tarmoq qaramligidan himoya qilish uchun haqiqiy choralar ko'rilganligini bilib, xotirjam uxlashlari mumkin. TikTok ota-onalarga farzandlari nimalarni ko'rishini va ilovada qancha vaqt o'tkazishini nazorat qilish imkonini berishga rozi bo'ldi", dedi.
Shu bilan kompaniya o'ziga qarshi sudga tortilgan barcha ishlarni, shu jumladan besh yosh va Kentukki maktab okrugi da'volarini ham hal qildi. Alabama shtati TikTokning cheksiz video oqimi uni eng qaram qiluvchi ijtimoiy tarmoq platformasiga aylantirganini va uning algoritmi yosh foydalanuvchilarni zo'ravonlik va o'z-o'ziga zarar yetkazish haqidagi kontentga undashini ta'kidlagan. Shtat ilovani o'smirlar ruhiy salomatligi inqirozi va tez yordam bo'limlariga tashriflar sezilarli darajada oshgani uchun qisman javobgar deb hisoblagan.
Da'vo, shuningdek, TikTok yosh foydalanuvchilar uchun jinsiy va zo'ravonlik kontentiga kirishni cheklashini yolg'on da'vo qilib, ilovani do'konlarda "o'smirlar uchun xavfsiz" deb baholanishiga erishganlikda ayblangan. Unda aytilishicha, TikTok foydalanuvchilardan yoshini o'zlari ko'rsatishni so'raydi, lekin hisob yaratmasdan video ko'rish orqali savollardan qochishga ham imkon beradi. Bu esa kompaniyaga ko'rish odatlari haqida ma'lumot beradi. Hisobga kirmasdan videolarni aylantirish imkoniyati "Bolalar rejimi" funksiyasini butunlay foydasiz qiladi, deyiladi da'voda.
Kelishuvga ko'ra, TikTok bir qator xavfsizlik choralarini joriy etishi kerak. O'tgan oy Meta shunga o'xshash ish bo'yicha 47 AQSh shtati va hududlariga 17 milliard dollar to'lashga rozi bo'ldi va Facebook hamda Instagram'dagi o'smirlar kirishiga o'zgartirishlar kiritishga majbur bo'ldi. Meta o'z aybini tan olmadi va to'lovning 5 milliard dollarini TikTok, Snap va YouTube bir xil shartlarni qabul qilishiga bog'ladi. TikTok bu kelishuv haqida ochiq izoh bermadi.
Source: www.dw.com