Yaman sog'liqni saqlash vaziri Qosim Buxayba Al-Jazira telekanaliga bergan intervyusida moliyalashtirishning davomli qisqarishi natijasida mamlakatning ayrim hududlari sog'liqni saqlash xizmatlaridan butunlay mahrum bo'lishi mumkinligini ma'lum qildi. Uning so'zlariga ko'ra, sog'liqni saqlash sektori davom etayotgan urush tufayli yuzaga kelgan ko'chirilishlarning yangi to'lqinlarini qabul qilishga qodir emas, resurslarning yetishmasligi esa tibbiyot muassasalarining yopilishiga, dori-darmonlar, tibbiy buyumlar va yoqilg'i taqchilligiga olib kelgan.
Vazirning ta'kidlashicha, shoshilinch tibbiy yordam, ona va bola salomatligini saqlash, emlash va ovqatlanish xizmatlari, shuningdek dializ va saraton kasalligini davolash xizmatlari moliyalashtirishning qisqarishi tufayli ayniqsa xavf ostida qolmoqda. Buxayba 2026-yil iyun oyigacha yangilangan sog'liqni saqlash ma'lumotlariga tayanib, Yamanda 19,3 million kishi tibbiy yordamga muhtoj ekanligini, ammo javob choralarini moliyalashtirish talab qilingan miqdorning atigi 17 foiziga yetganini bildirdi.
Uning so'zlariga ko'ra, to'liq quvvat bilan ishlayotgan tibbiyot muassasalari ulushi 50 foizdan pastga tushgan bo'lishi mumkin. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti esa 60 foiz ko'rsatkichni keltirgan edi. Vazir 22-sentabrdan 22-sentabrga qadar bo'lgan davrda urush tufayli 134 550 kishi ko'chirilganini, ularning aksariyati Taiz, Lahij va Aden hududlarida ekanligini ma'lum qildi. Ko'chirilganlarning oqimi allaqachon cheklangan resurslar bilan kurashayotgan tibbiyot muassasalariga qo'shimcha bosim o'tkazmoqda.
Buxayba Hutiylar nazoratidagi hududlardan sog'liqni saqlash ma'lumotlarining uzatilishi qariyb bir yildan beri to'xtatilganini, bu esa hukumatga epidemiologik vaziyat haqida to'liq milliy tasavvur hosil qilishga imkon bermayotganini qayd etdi. Bundan tashqari, u ko'chirilish, to'yib ovqatlanmaslik va emlash qamrovining pastligi vabo, qizamiq va poliomielit avj olishi bilan bir vaqtga to'g'ri kelayotgani haqida ogohlantirdi. Uning ma'lumotlariga ko'ra, 2025-yilda 27 000 dan ortiq tasdiqlangan qizamiq holati qayd etilgan va Yamandagi besh yoshgacha bo'lgan bolalarning qariyb yarmi surunkali to'yib ovqatlanmaslikdan aziyat chekmoqda.
Xalqaro migratsiya tashkiloti (XMT) ma'lumotlariga ko'ra, sentabr oyi boshida Eron tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan Hutiylar va xalqaro miqyosda tan olingan Yaman hukumati koalitsiya kuchlari o'rtasida janglar kuchayganidan buyon Yamandagi yetti gubernatorlikda qariyb 130 000 kishi yoki 30 000 xonadon ko'chirilgan. Vazirning so'zlariga ko'ra, sog'liqni saqlash tizimi allaqachon tanazzulga yuz tutgan va xalqaro hamjamiyatning zudlik bilan aralashuvisiz yanada chuqur inqirozga tushishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com