Isroil G'arbiy Sohilni bir hafta muddatga to'liq yopib qo'ydi. Mudofaa vaziri Isroil Kats yakshanba kuni harbiylar tavsiyasiga ko'ra chegaralarni yopish buyrug'ini berdi. Bu qaror shanba kunigacha kuchda qoladi. Rasmiylar buni yahudiylarning Sukkot bayrami bilan izohlamoqda, biroq falastinliklar uchun bu yana bir og'ir cheklovdir.
Falastinliklar allaqachon yuzlab Isroil nazorat punktlari va to'siqlar tufayli jiddiy harakat cheklovlariga duch kelmoqda. Endi bu nazorat yanada kuchaytirilib, muqaddas joylarga, jumladan Sharqiy Quddusdagi Al-Aqsa masjidi va Xevrondagi Ibrohimiy masjidga kirish to'liq to'sib qo'yilmoqda. Ramallah va al-Bira viloyatida Isroil kuchlari yo'llarni to'sib, Turmus Aya, Abud, Nabi Saleh, Atara va Taybeh kabi aholi punktlariga kirishni yopdi. Yabrud, Eyn Siniya va Jabada askarlar transport vositalarini tekshirish va shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarni nazorat qilish uchun nazorat punktlari o'rnatdi.
Yopiq hudud Isroilda va uning aholi punktlarida ishlash uchun ruxsatnomasi bo'lgan falastinliklarga ham ta'sir qiladi. Bu ishchi kuchi 2023-yil oktabrida G'azodagi urush boshlanganidan beri keskin qisqartirilgan edi. Faqat zarur deb topilgan ishchilargina G'arbiy Sohildagi Isroil sanoat zonalariga kirishlari mumkin. Falastinliklar o'nlab yillar davomida yurtlarida yuqori ishsizlik va past ish haqi tufayli Isroilda ishlashga majbur bo'lgan, bu esa qariyb oltmish yillik ishg'ol natijasidir.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi 2024-yil sentabrida Isroilni "noqonuniy" ishg'olni bir yil ichida tugatishga chaqiruvchi rezolyutsiya qabul qildi. Shundan beri Isroil bosimni kuchaytirib, falastinliklarga qarshi reydlarni ko'paytirdi, ko'chmanchilar bilan birga hujumlarni kuchaytirdi va xalqaro huquqqa zid ravishda yangi aholi punktlarini qurdi. G'azodagi urush boshlanishidan oldin G'arbiy Sohildan 160 mingga yaqin falastinlik ishchi Isroilda ishlagan, ammo 2024-yil o'rtalariga kelib bu raqam 27,300 kishiga tushdi. Isroil huquq guruhi Gisha ma'lumotlariga ko'ra, G'arbiy Sohilda ishsizlik 2023-yil sentabrdagi 12,9 foizdan bir yil o'tib 30,7 foizga ko'tarildi.
BMTning Gumanitar masalalar bo'yicha muvofiqlashtirish idorasi ma'lumotlariga ko'ra, G'arbiy Sohilda 300 dan ortiq Isroil nazorat punkti mavjud. 2024-yil dekabr holatiga ko'ra, ular G'arbiy Sohil va Sharqiy Quddusdagi 3,4 million falastinlikning harakatini cheklovchi 925 ta to'siqdan iborat. Bu nazorat punktlari shaharlar va asosiy yo'llar o'rtasidagi aloqani to'sib, yuz minglab odamlarni ish va maktabga uzoqroq yo'llardan yurishga majbur qiladi, shuningdek tibbiy yordam olishni qiyinlashtiradi.
Source: www.aljazeera.com