Turkiyaning Istanbul shahrida taniqli komediyachi Deniz Goktash Prezident Rajab Toyyib Erdo'g'anni "haqorat qilish" va "diniy qadriyatlarni haqorat qilish"da ayblanib, sud tomonidan 19 oy qamoq jazosiga hukm qilindi. Biroq sudya uning apellyatsiya jarayonigacha ozodlikka chiqarilishini buyurdi. Bu qaror Turkiyada so'z erkinligi va adliya tizimi atrofidagi munozaralarni yana bir bor kuchaytirdi.
32 yoshli Goktash iyun oyida YouTube'da 9 milliondan ortiq ko'rilgan "O'lik dengiz" nomli stand-up shousi uchun 3 iyulda hibsga olingan edi. U Erdo'g'anni "diktator" deb atagan, Islom haqida hazillar qilgan va uyushgan jinoyatchilik oilasi haqida hazil qilgani uchun ayblangan. Prokurorlar unga qarshi 500 dan ortiq shikoyat kelib tushganini ma'lum qildi. Shikoyatlardan biri hukumat homiyligidagi Din ishlari boshqarmasi (Diyanet) tomonidan berilgan.
Sudda Goktash o'z hazillari jinoyat emasligini ta'kidladi: "Diktator so'zi haqorat emas, bu siyosiy tavsif. Prezident va 25 yildan beri mamlakatni boshqarayotgan partiya rahbari sifatida Erdo'g'anning ismi hech qachon tilga olinmagan siyosiy komediya shousi na samimiy, na haqiqatga mos bo'lar edi", dedi u. Shuningdek, u Erdo'g'anni "satira san'atiga ochiq bo'lishga" chaqirdi va "Hazil o'zgarmadi. O'zgargan narsa - hazilga toqat qilolmaydigan tobora mo'rt rahbariyat", deya qo'shimcha qildi.
Sudya Goktashni Erdo'g'anni haqorat qilishda aybdor deb topdi, ammo "nafrat va adovat uyg'otish" ayblovini "diniy qadriyatlarni haqorat qilish" kabi yengilroq moddaga o'zgartirdi. Uchinchi ayblov - jinoyatchilikni maqtash - bo'yicha oqladi. Goktash taxminan uch oy oldindan qamoqda o'tkazdi, bu muddat jazoning bir qismi sifatida hisobga olinadi.
Turkiya rasmiy ravishda dunyoviy davlat va so'z erkinligini kafolatlaydi, ammo Yevropa Ittifoqi va AQSh bu standartlarning qo'llanilishini tez-tez tanqid qiladi. AQSh Xalqaro diniy erkinlik komissiyasining 2022 yilgi hisobotida Erdo'g'an hukumati diniy tanqidni "jim qilish" uchun so'zga asoslangan ta'qibni tobora ko'proq qo'llayotgani qayd etilgan. Bu ish Turkiyada hukumat tanqidchilariga qarshi kengayib borayotgan ta'qiblarning so'nggi namunasi bo'lib, yuzlab siyosatchilar, san'atkorlar, jurnalistlar va LGBTQ faollari hibsga olingan yoki sudlangan.
Source: www.dw.com