Efiopiya hukumat kuchlari va ularning ittifoqchilari shimoliy Tigray viloyatida bir necha kun davom etgan janglardan so'ng muhim Alamata shahrini nazoratga olganliklarini ma'lum qilishdi. Hukumatga yaqin Tigray tinchlik kuchlari ijtimoiy tarmoqlarda milliy armiya bilan birgalikda shaharni qo'lga kiritganliklarini e'lon qildi.
Alamata strategik ahamiyatga ega: u Tigray poytaxti Mekeledan 120 km janubda joylashgan va qo'shinlar, yoqilg'i hamda oziq-ovqat ta'minoti markazi hisoblanadi. Reuters agentligi tomonidan tasdiqlangan videolavhalarda askarlar Efiopiya bayroqlarini ko'tarib shahar bo'ylab harakatlanayotgani ko'rinadi. Ikki diplomatik manba ham shahar qulaganini tasdiqladi, muxolifat kuchlari esa chekinayotganini ma'lum qildi.
Janglar o'tgan hafta Tigray isyonchi kuchlari yirik hujum boshlab, uchta aeroportni egallab, qo'shni Afar va Amhara viloyatlariga kirib borishi bilan avj oldi. TPLF o'zini "mudofaa urushi" olib borayotganini da'vo qilib, federal kuchlarni dronlar va og'ir artilleriyadan foydalanishda ayblamoqda. Federal hukumat kuchlari va ittifoqchilari qarshi hujumga o'tdi. Yakshanba kuni isyonchilarning asosiy telekanali Tigrai TV shtab-kvartirasi dron hujumiga uchradi.
Urush shimoliy Efiopiyaning bir nechta jabhalarida — Tigray, Amhara va Afarda davom etmoqda. Afar viloyatida TPLF kuchlari strategik Erebti shahrini egalladi, bu Djibuti orqali asosiy import yo'llariga tahdid soladi. Afar gubernatori Al Jazeera telekanaliga Eritreya kuchlari jangda qatnashayotganini, viloyatning uchdan ikki qismini nazorat qilayotganini va Djibuti-Eritreya yo'lini kesishga harakat qilayotganini aytdi. Eritreya hukumati bu ayblovlarga hozircha javob bermadi.
Mojaro allaqachon og'ir insoniy oqibatlarga olib kelmoqda. ChegaraSiz Shifokorlar tashkiloti shimolda yaradorlar soni keskin oshganini ma'lum qildi: Korem va Alamata kasalxonalarida bemorlar soni 48 soat ichida 180 dan 420 dan oshdi. Afar Pastoralist Taraqqiyot Assotsiatsiyasining asoschisi Valeri Brauning AP agentligiga 150 mingga yaqin kishi ko'chirilganini aytdi. Tigrayda internet va telefon aloqasi uzilgan.
Mojaroning markazida Abiy Ahmad hukumati va 2018 yilgacha deyarli o'ttiz yil davomida Efiopiya siyosatida hukmronlik qilgan TPLF turibdi. 2020-2022 yillardagi urush yuz minglab odamlarning hayotiga zomin bo'ldi va millionlab kishini uy-joyidan mahrum qildi. Afrika Ittifoqi vositachisi Olusegun Obasanjo 600 ming kishi halok bo'lganini taxmin qilgan. Hujumdan bir necha kun oldin TPLF yana oltita qurolli guruh bilan birlashib, Abiy hukumatini ag'darishni maqsad qilgan Efiopiya Xalqlari Kuchlari Ittifoqini tuzdi.
Mojaro qo'shnilarni ham qamrab olish xavfi bor. Efiopiya armiyasi boshlig'i Eritreyani muxolifatni qo'llab-quvvatlashda, Sudan va Misrni ham yordam berishda aybladi. Eritreya va Sudan ayblovlarni rad etdi. Misr Tashqi ishlar vazirligi vakili Nader Zaki Reuters agentligiga davlatlar suvereniteti, birligi va hududiy yaxlitligini to'liq hurmat qilish siyosatiga asoslanishini aytdi. Sudan X tarmog'idagi postida Efiopiya hukumatining ayblovlarini "asossiz va dalilsiz" deb atadi.
Source: www.aljazeera.com