Hindistonning asosiy muxolifat partiyalari, jumladan Kongress boshchiligidagi INDIA bloki vakillari payshanba kuni Nyu-Dehlidagi Konstitutsiya klubida yig‘ilib, Saylov komissiyasi (ECI) tomonidan o‘tkazilayotgan saylovchilar ro‘yxatini maxsus intensiv qayta ko‘rikdan o‘tkazish (SIR) masalasini muhokama qildilar. Uchrashuvda hukumatning saylov tizimiga aralashuvi va saylov komissiyasi raisi Gyanesh Kumar atrofidagi mojaro ko‘rib chiqildi.
Kongress partiyasi rahbari Mallikarjun Kharge SIRni bekor qilishga chaqirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, "byulleten xalqqa tegishli" va "bir kishi, bir ovoz, bir qiymat" tamoyili jiddiy xavf ostida. "13,3 million saylovchi ro‘yxatdan o‘chirilgani hayratlanarli. Ularning demokratiyada qatnashish huquqi tortib olindi. Hokimiyatdagilar emas, oddiy saylovchilar kim hokimiyatga kelishini hal qilishi kerak", dedi u.
Ushbu yig‘ilish Indian Express gazetasining tergov reportajidan so‘ng bo‘lib o‘tdi. Unda Saylov komissiyasi ichida SIRga oid qarorlar yuzasidan kelishmovchiliklar borligi ma’lum qilindi. Xabarga ko‘ra, komissiya a’zolari Sukhbir Singh Sandhu va Vivek Joshi 10 oy davomida saylovchilarni ro‘yxatga olish, o‘chirish va tiklash, shuningdek saylov ro‘yxati ma’lumotlarini nazorat qilish bo‘yicha kamida 14 marta rasmiy e’tiroz bildirgan, ammo ular inobatga olinmagan. Bir e’tirozda komissarlardan biri ECI ikki komissarning yozma maslahatiga zid harakat qilganini va bu "ruxsatsiz va noqonuniy" ekanini ta’kidlagan.
Saylov komissiyasi o‘z qarorlarini qonuniy deb hisoblaydi va turli qarashlar "qaror qabul qilishning odatiy qismi" ekanini bildiradi. Uch a’zodan iborat komissiya (Kumar, Sandhu va Joshi) SIRni boshqaradi. Komissiya bu amaliyot o‘lgan, ko‘chib ketgan va takroriy saylovchilarni ro‘yxatdan o‘chirish hamda "xorijiy noqonuniy muhojirlar"ni kiritishning oldini olish uchun ekanini aytadi. Biroq muxolifat va tanqidchilar bu chora doirasidan chiqib ketganini va millionlab haqli saylovchilarni Bosh vazir Narendra Modi boshchiligidagi hukmron Bharatiya Janata Party (BJP) foydasiga o‘chirib tashlaganini da’vo qilmoqda.
Kharge Kumarning iste’fosini talab qilib, "mustaqil va xolis" saylov organisiz ishonchli saylov bo‘lishi mumkin emasligini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ECI rahbarining "halolligi" va "niyatlari" shubha ostida. O‘tgan hafta Kongress butun mamlakat bo‘ylab Kumarning iste’fosini talab qilib namoyishlar o‘tkazdi. Millionlab tarafdorlari borligini da’vo qiluvchi Cockroach Janata Party (CJP) bosim guruhi 2 oktyabrda Kumar iste’fo bermasa, umummilliy norozilik namoyishlarini boshlashini ma’lum qildi.
Bu Dharvi Vaid Dhulia, DW ning Nyu-Dehlidagi studiyasidan. Hindiston poytaxti aholisi sovuq tonglarni boshdan kechirmoqda va qish erta keladimi, deb muhokama qilmoqda. Biroq havoning sovishi bilan birga yilning so‘nggi oylarida Dehlini bo‘g‘adigan qishki tutun haqida xavotir ortib bormoqda. Shahar tutunga qarshi qishki harakatlar rejasi bilan oldinda bo‘lishga harakat qilmoqda: qurilish cheklovlari, transport cheklovlari va uydan ishlash tartiblari.
Siyosiy yangiliklarda, INDIA bloki muxolifat yetakchilari Nyu-Dehlida muhim uchrashuv o‘tkazmoqda, unda saylov organi atrofidagi SIR mojarosiga va Bosh saylov komissari Gyanesh Kumarning iste’fosiga chaqiriqlarga birgalikda javob muhokama qilinadi. Sport yangiliklarida, hindistonlik kamonchilar ikki marta oltin medalni qo‘lga kiritdilar. Hindistonning aralash jamoasi va ayollar jamoasi oltin medallarni qo‘lga kiritdi.
Source: www.dw.com