AQSh Oliy sudi mamlakat tarixidagi eng badavlat shaxslardan biri hisoblangan Elon Mask rahbarligidagi Hukumat samaradorligi departamenti (DOGE) faoliyatiga oid davlat yozuvlarini taqdim etish talabi qo'yilgan sud ishini ko'rib chiqishga rozilik bildirdi. Mazkur qadam Vashingtondagi "Vahdat va mas'uliyat uchun fuqarolar" (CREW) tashkilotining murojaati ortidan yuzaga kelib, AQSh siyosiy doiralarida navbatdagi bahslarga sabab bo'lmoqda. Oliy sud Donald Tramp rejimining ikkinchi muddati boshlangan paytdagi DOGE operatsiyalariga oid hujjatlarga kirishni talab qilayotgan ushbu ishga ikkinchi bor aralashmoqda. Tramp rejimi vakillari Oliy suddan mazkur mojaroli masalani ko'rib chiqishni talab qilgan edi.
O'tgan yili Oliy sud quyi instansiya sudi qaroriga chek qo'ygan edi. O'shanda sud hukumatdan DOGE bilan bog'liq hujjatlarni CREW tashkilotiga taqdim etishni buyurgandi. Oliy sudning konservativ sudyalardan iborat ko'pchiligi 2025-yil iyun oyida federal sudya Kristofer Kuper tashkilotga hujjatlarni topshirishni buyurishda o'ta keng yondashgan degan xulosaga kelgan edi. CREW tashkilotining ta'kidlashicha, DOGE go'yo federal agentlik hisoblanadi va shuning uchun u Axborot erkinligi to'g'risidagi qonun (FOIA) talablariga bo'ysunishi shart. Biroq Tramp rejimi DOGE prezident huzuridagi maslahat organi ekanligini va shuning uchun FOIA talablaridan ozod qilinganini da'vo qilmoqda.
Sud jarayoni davomida Tramp rejimi adliya vazirligi huquqshunoslari apellyatsiya sudi Oliy sudning hokimiyatlar bo'linishi tamoyilini inobatga olish haqidagi ko'rsatmalariga e'tibor bermaganini va prezident maslahatchilarining "avtonomiyasi va maxfiyligiga" putur yetkazganini iddao qildi. Shuningdek, rejim apellyatsiya sudi da'vogarlarga DOGE rahbari vazifasini bajaruvchi Emi Glisonni so'roq qilish huquqini noqonuniy ravishda berganini bildirdi. O'z navbatida, CREW tashkiloti jamoatchilik DOGE 2025-yilda davlat boshqaruvini o'zgartirish bo'yicha qanday chora-tadbirlar amalga oshirganini bilish huquqiga ega ekanligini qat'iy ta'kidlamoqda.
Mazkur mojaro fondida DOGE o'nlab milliard dollarlik xarajatlarni qisqartirganini iddao qilgan bo'lsa-da, mustaqil moliyaviy ekspertlar bu da'volarning to'g'riligini tekshirishda jiddiy qiyinchiliklarga duch kelishmoqda. Hukumat hisobdorligi boshqarmasi (GAO) e'lon qilgan hisobotga ko'ra, DOGE tomonidan keltirilgan iqtisodiy tejamkorlik raqamlarining ayrimlari noto'g'ri bo'lib chiqdi, ularni tasdiqlovchi dalillar yetishmadi yoki bu qisqartirishlar DOGE tuzilishi tashkil etilishidan avval boshlab yuborilgan jarayonlarni o'z ichiga olgan edi.
Source: www.aljazeera.com