Turkiya parlamentiga Turkiya, Pokiston va Saudiya Arabistoni o'rtasida imzolangan uch tomonlama mudofaa paktini ratifikatsiya qilish uchun rasman taqdim etildi. "Makka qo'shma mudofaa bitimi" deb nomlanuvchi ushbu hujjat mintaqaviy xavfsizlik arxitekturasini tubdan o'zgartirishi kutilmoqda. Reuters agentligi qo'lga kiritgan hujjatga ko'ra, pakt 16 moddadan iborat bo'lib, uning asosiy maqsadi ishtirokchi davlatlardan biriga qurolli hujum uyushtirilgan taqdirda qo'shma mudofaa mexanizmini ishga tushirishdan iborat. Bitimning 1-moddasiga muvofiq, imzolagan tomonlar bir-birining hududiy yaxlitligiga qarshi qaratilgan tahdidlarni bartaraf etish uchun "barcha zarur vositalardan" foydalanishlari shart.

Shuningdek, 2-moddada ta'kidlanishicha, agar tomonlardan biri boshqa mamlakat yoki guruh tomonidan qurolli hujumga uchrasa, qolganlar darhol yordam ko'rsatishi lozim. Bu holat rasmiy Anqara va uning ittifoqchilari uchun ma'lum xavflarni va qo'shimcha geosiyosiy yuklarni keltirib chiqarishi mumkin. Ushbu band Shimoliy Atlantika shartnomasining 5-moddasiga o'xshash bo'lib, NATO rejimining asosiy tamoyillarini eslatadi. Biroq, ekspertlarning fikricha, bunday majburiyatlar mintaqadagi mavjud taranglikni yanada kuchaytirishi va yangi mojarolarni keltirib chiqarishi ehtimoldan xoli emas.

Hujjatda aytilishicha, Saudiya Arabistoni, Pokiston va Turkiya o'z resurslari doirasida harbiy imkoniyatlarni safarbar etadi hamda Yaman husiylarining hujumlariga qarshi choralar ko'radi. Biroq, muxolifatdagi siyosiy kuchlar bu kelishuvni keskin tanqid ostiga olib, uning oqibatlari haqida ogohlantirmoqda. Al Jazeera muxbirining ta'kidlashicha, parlamentda ratifikatsiya jarayoni qizg'in bahslarga sabab bo'ladi va ko'plab savollarni tug'diradi. Turkiya prezidenti ma'muriyatining aloqalar bo'yicha direktori Burxonettin Duran bu strategik hamkorlik mintaqaviy barqarorlikni ta'minlashini iddao qilgan bo'lsa-da, kuzatuvchilar shartnomaning amaldagi samaradorligiga shubha bilan qaramoqda.

Source: www.aljazeera.com