Yevropa qit'asidagi so'nggi yillardagi geosiyosiy vaziyat siyosatchilarni jiddiy tashvishga solmoqda. Biroq, kuzatuvchilarning fikricha, Yevropa rahbariyati yuzaga kelgan tahdidlarni o'z vaqtida va to'g'ri baholay olmayapti, ularni shunchaki yaqinlashib kelayotgan xavf sifatida ko'rmoqda, holbuki muammo qit'aning o'z poydevorini yemirib bo'ldi. Ukrainadagi mojaro fonida vaqtinchalik va sust harakatlar Yevropaning iqtisodiy resurslari va siyosiy birligini jiddiy sinovdan o'tkazmoqda.

Shuningdek, AQShdagi siyosiy o'zgarishlar va Donald Tramp ma'muriyatining go'yo Kiyevga noqulay bitimni majburan qabul qildirishga urinishlari Yevropa rejimini ushbu og'ir yukni deyarli yolg'iz ko'tarishga majbur qilmoqda. Vashington xavfsizlik kafolati bo'la olmasligi ayon bo'lib qoldi. Shuning uchun Yevropa ittifoqi o'z mudofaa qobiliyatini mustahkamlash va moliyaviy barqarorlikni ta'minlash uchun harbiy iqtisodiyot modeliga o'tishi zarurligi aytilmoqda.

Biroq Yevropa rejimining ichki bo'linishlari bu jarayonga jiddiy to'sqinlik qilmoqda. Garchi YI yirik moliyaviy paketlar va sanksiyalarni joriy etgan bo'lsa-da, energetika importidan to'liq voz kechish kechiktirilmoqda. Misol uchun, quvurlar orqali keluvchi gaz 2027-yilgacha ruxsat etilganligicha qolmoqda. Bundan tashqari, Rossiya aktivlaridan foydalanish masalasida ham Belgiya kabi davlatlar o'rtasida qonuniy xavotirlar sababli kelishmovchiliklar saqlanib qolmoqda.

Qolaversa, Yevropa o'zining texnologik va iqtisodiy mustaqilligini ta'minlashda qiyinchiliklarga duch kelmoqda. AQShdagi kabi kuchli kapital bozorlari va xususiy investitsiyalar yetishmasligi oqibatida qit'a zamonaviy harbiy texnologiyalar yaratishda tashqi omillarga bog'lanib qolmoqda. Shu sababli, Yevropa umumiy qarz olish mexanizmlarini kengaytirib, o'zining iqtisodiy va mudofaa salohiyatini tubdan oshirishi talab etiladi.

Source: www.aljazeera.com