Turkiya va Liviya O'rtayer dengizida dengiz chegaralarini qayta ko'rib chiqish va yangi iqtisodiy yo'lakni barpo etish rejalarini faol ravishda amalga oshirmoqda. Ushbu qadam mintaqada keskinlikning yanada kuchayishiga va Gretsiyaning keskin noroziligiga sabab bo'ldi, shuningdek, Evropa rejimini ham ushbu ziddiyatga tortdi.

Seshanba kuni Liviya parlamenti Turkiya bilan ikki davlat o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri dengiz iqtisodiy yo'lagini o'rnatish bo'yicha dengiz bitimini bir ovozdan ma'qulladi. Avvalroq, 2019 yilda Turkiya bu yo'lakni Liviya g'arbidagi hukumat bilan kelishib olgan edi, biroq mamlakat sharqidagi raqobatdosh tuzilmalar bunga qarshi chiqqan edi. Endilikda esa sharqiy parlament o'zining avvalgi pozitsiyasini o'zgartirib, bitimni qo'llab-quvvatladi.

Ushbu kelishuv Turkiya janubiy sohili va Liviya shimoliy sohili o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri dengiz yo'lagini yaratadi. Aytilishicha, mazkur hududda yuzlab milliard dollar qiymatiga ega yirik neft va tabiiy gaz konlari topilgan bo'lib, tomonlar ushbu xomashyo resurslarini birgalikda o'zlashtirishni rejalashtirmoqda. Biroq rejalashtirilgan yo'lak Krit, Karpatos va Rodos kabi yunon orollarini e'tibordan chetda qoldiradi va Gretsiya rejimi bunga keskin e'tiroz bildirmoqda.

Evropa rejimi vakillari, jumladan, tashqi ishlar va xavfsizlik siyosati bo'yicha oliy vakil Kaya Kallas ushbu memorandum uchinchi davlatlarning suveren huquqlarini buzishini va dengiz huquqiga zid ekanligini ta'kidladi. O'z navbatida, Turkiya hukumati geografik sharoitlarni asos qilib, kichik orollar butun boshli dengiz hududini egallab ololmasligini va o'zining ochiq dengizga chiqish huquqini himoya qilishini da'vo qilmoqda.

Source: www.dw.com