Habitat for Humanity xalqaro tashkiloti tomonidan o'tkazilgan yangi global tadqiqot shuni ko'rsatdiki, 22 ta davlatni qamrab olgan so'rov ishtirokchilarining 75 foizi uy-joy xarajatlarini qoplash uchun boshqa birlamchi ehtiyojlarini keskin qisqartirishga majbur bo'lmoqda. Ushbu tashvishli tendentsiya zamonaviy iqtisodiy sharoitlarda oddiy fuqarolar o'z boshpanasiga ega chiqish uchun qanday og'ir qurbonliklarga borishga to'g'ri kelayotganini ko'rsatib beradi. O'zbekiston ushbu tadqiqotga kiritilmagan bo'lsa-da, mamlakatimizdagi uy-joy bozori va ipoteka narxlari ham shunga o'xshash ijtimoiy muammolarni keltirib chiqarmoqda.

Tadqiqot natijalariga ko'ra, qatnashchilarning 33 foizi oziq-ovqat mahsulotlarini xarid qilishni kamaytirishga majbur bo'lgan, 32 foizi esa qora kunga saqlab qo'ygan jamg'armalarini sarflab yuborgan. Shuningdek, respondentlarning 13 foizi moliyaviy yetishmovchilik tufayli tibbiy yordam olishni yoki davolanishni kechiktirishga majbur bo'lgani aniqlangan. Bundan tashqari, 31 foiz aholi qo'shimcha ish topish orqali bo'sh vaqti va dam olishidan voz kechishga majbur bo'lgani qayd etilgan.

Yevropa regimidagi va AQSh regimidagi vaziyat ham ushbu iqtisodiy bosimdan holi emasligi aytilmoqda. Masalan, Irlandiyada odamlar ovqatdan tejashga urinayotgan bo'lsa, Nepalda fuqarolar davolanishni ortga surmoqda, Janubiy Koreyada esa yoshlar yuqori xarajatlar sababli hatto oila qurishni ham kechiktirishga majbur bo'lmoqda. Ishtirokchilarning 48 foizi bitta kutilmagan moliyaviy muammo ularning uy-joyli bo'lish imkoniyatini yo'qqa chiqarishini ta'kidlagan.

Mutaxassislarning fikricha, uy-joyning haqiqiy qiymati faqatgina qurilish materiallari yoki oylik kredit to'lovlari bilan o'lchanmaydi. Agar taqdim etilayotgan shartlar oilalarni salomatlik, farzandlar ta'limi va kelajakdagi xavfsizlikdan mahrum qilsa, bunday uy-joy siyosati jiddiy savollarni tug'diradi.

Source: kun.uz