Isroil va Amerika Qo'shma Shtatlari rejimi fevral oyining oxirida Eron bo'ylab boshlagan harbiy harakatlari hozircha vaqtincha to'xtatilgan bo'lsa-da, bu mojaroning yakunlangani yo'q. Asosiy jangovar harakatlar pauza holatida turibdi, diplomatiya esa to'sqinliklarga uchragan va har ikki tomon navbatdagi keskin bosqichga tayyorgarlik ko'rmoqda. Urush tez orada qayta boshlanishining asosiy sababini uni boshlagan ikki hukumat va rejimning manfaatlarida izlash lozim. Ularning hech biri tinchlikni istamayapti, chunki isroillik rahbarlar Yaqin Sharqda ustunlik o'rnatishga intilsa, AQSh rejimi esa butun dunyo ustidan o'z gabsedoniyasini saqlab qolishga harakat qilmoqda.
Vashingtonning Eron masalasiga bunday qattiq yopishib olgani Amerika gegemonligini saqlab qolish urinishidir. Tarixiy manbalarga ko'ra, 1953 yilda AQSh razvedkasi Eronning neftni milliylashtirgan bosh vaziri Muhammad Musaddiqni ag'darib tashlagan edi. Shundan so'ng o'nlab yillar davomida iqtisodiy urushlar, maxfiy operatsiyalar va suiqasdlar amalga oshirildi. Joriy yilning fevral oyida esa AQSh rejimi Isroil bilan birgalikda ochiq urushga kirishib, dastlabki zarbalar chog'ida Eron oliy rahbarining hayotiga zomin bo'ldi. Hozirgi vaqtda Vashington va Tel-Aviv bu tajovuzni davom ettirish rejalarini muhokama qilmoqda.
Isroil siyosiy rahbariyati mamlakat mavjudligi faqatgina arab dunyosi ustidan harbiy ustunlikka va falastinliklarni butunlay bo'ysundirishga tayanadi degan xayoliy g'oya bilan yashamoqda. Bosh vazir Binyamin Netanyaxu Eron rejimini ag'darish bo'yicha armiya va Mossadga ko'rsatma berganini ochiq e'lon qildi. O'z navbatida, Tehron ham qo'shni mamlakatlardagi bazalarga oldindan zarbalar berishni o'z ichiga olgan yangi mudofaa doktrinasini e'lon qildi va mojaroviy vaziyat global energetika inqiroziga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirdi.
Arab davlatlari, xususan Fors ko'rfazi mamlakatlari duch kelayotgan bu voqelik mintaqadagi amerika bazalari xavfsizlik keltirmaganini, aksincha ularni nishonga aylantirganini ko'rsatmoqda. Vashington va Tel-Avivning bo'lib tashla va hukmronlik qil strategiyasi butun mintaqaga iqtisodiy zarar va qirg'inlar olib keldi. Mintaqadagi davlatlar o'z xavfsizligini ta'minlash uchun tashqi kuchlarga tayanmasdan, o'zaro hamkorlik va mintaqaviy xavfsizlik arxitekturasini yaratishi zarurligi ta'kidlanmoqda.
Source: www.aljazeera.com