Maʼlumotlar markazi (CIR) tomonidan eʼlon qilingan keng qamrovli surishtiruv Sudan hududidagi qurolli toʻqnashuvlar davrida sodir etilgan ogʻir jinoyatlar, xususan, jinsiy zoʻravonlik holatlariga oydinlik kiritdi. Tadqiqotda ishtirok etgan 25 nafar qoʻmondonning harakatlari Birlashgan Millatlar Tashkiloti, huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlar hamda mahalliy tuzilmalar dalillari bilan qiyoslab oʻrganildi. Ushbu maʼlumotlar mamlakatdagi ikki yirik qarama-qarshi kuch — Tezkor yordam kuchlari (RSF) va Sudan Qurolli Kuchlari tarkibidagi shaxslarning jinoyatlarga aloqadorligini koʻrsatib beradi.
Surishtiruv materiallarida keltirilishicha, Tezkor yordam kuchlarining ayollar boʻlinmasi qoʻmondoni Xademallah Xashmin Herika internet tarmogʻida eʼlon qilingan videoda jangchilarni ayollarga nisbatan zoʻravonlikka ochiqdan-ochiq chaqirgan. Britaniyalik ochiq manba tahlilchilarining taʼkidlashicha, mazkur chiqish bevosita zoʻravonlikka undash sifatida baholangan. Shuningdek, tergov materiallarida RSF rahbarining oʻrinbosari Abdul Rahim Hamdan Dagalo va boshqa yuqori martabali qoʻmondonlarning jinoyat sodir etilgan hududlardagi ishtiroki tasdiqlangani qayd etilgan.
Shuningdek, hisobotda tomonlar oʻrtasida oʻtgan va oʻz safini oʻzgartirgan qoʻmondonlarning faoliyati ham chuqur tahlil qilingan. Xususan, ilgari RSF tarkibida boʻlib, keyinchalik armiya tomoniga oʻtgan Abuaqla Mohamed Ahmed Alwakil boshchiligidagi tuzilmalar ham tinch aholiga nisbatan zoʻravonlik va odam oʻgʻirlash ishlarida gumon qilinmoqda. BMT va xalqaro huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlar mazkur hududlarda ommaviy zoʻravonlik holatlari qayd etilganini bir necha bor maʼlum qilgan edi.
Yuzaga kelgan ogʻiy vaziyat fonida, Buyuk Britaniya rejimi Sudan mojarosida ishtirok etayotgan va harbiy jinoyatlar, jumladan jinsiy zoʻravonlikda gumon qilinayotgan 15 nafar yuqori martabali qoʻmondonlarga nisbatan sanksiyalar joriy etganini eʼlon qildi. Ushbu cheklovlar aktivlarni muzlatish va sayohat taqiqlarini oʻz ichiga oladi. Shuningdek, Britaniya rasmiylari jabrlanganlarga tibbiy hamda psixosotsial yordam koʻrsatish uchun millionlab mablagʻ ajratishini bildirgan, biroq tomonlar barcha ayblovlarni rad etishda davom etmoqda.
Source: www.aljazeera.com