Bungandan 65 yil muqaddam, aniqrog'i 1961-yil 30-oktabrda G'arbiy Germaniya va Turkiya o'rtasida vaqtinchalik ishchi kuchini yollash bo'yicha maxsus kelishuv imzolangan edi. O'tgan yillar davomida ushbu migratsiya siyosati Germaniya iqtisodiyotining o'sishiga xizmat qilgani da'vo qilingan bo'lsa-da, bugungi kunda ko'plab sobiq "mehmon ishchilar" munosib pensiya bilan ta'minlanmagani va qashshoqlik girdobida qolgani ma'lum bo'lmoqda.

Düsseldorf aeroporti tarixiy va ramziy ahamiyatga ega maskan bo'lib, aynan shu yerga ilk turk ishchilari kelib tushgan edi. Shimoliy Reyn-Vestfaliya yerining bosh vaziri Hendrik Vüst sentabr oyida bo'lib o'tgan marosimda bu insonlarning jasoratini va ularning Germaniya farovonligiga qo'shgan hissasini maqtab o'tdi. Biroq, tanqidchilar va mutaxassislarning fikricha, ushbu bayonotlar ortida chuqur ijtimoiy adolatsizliklar va hal etilmagan muammolar yashiringan.

O'sha davrda 870 mingdan ortiq turkiyalik erkak va ayollar Germaniyaga ko'chib o'tib, ko'mir konlarida, konveyer lentalari yonida va og'ir zavodlarda mashaqqatli mehnat qilishgan. Vüstning so'zlariga ko'ra, bu holat mamlakatni yanada ochiq qilgan, biroq mutaxassis Hoji-Halil Uslucanning ta'kidlashicha, jamiyatda hamon turk millatiga mansub kishilarga nisbatan kamsitishlar saqlanib qolmoqda va ko'plab migrantlar keksalikda yolg'izlik hamda kambag'allikdan aziyat chekmoqda.

Germaniya pensiya sug'urtasi jamg'armasining ma'lumotlariga ko'ra, turkiyalik pensionerlar nemis pensionerlariga nisbatan o'rtacha 360 yevro kam pensiya olishadi. Shuningdek, turk fuqaroligiga ega bo'lgan keksalarning ijtimoiy yordamga muhtojligi mahalliy aholiga qaraganda uch baravar yuqori ekanligi qayd etilgan. Og'ir jismoniy mehnat tufayli sog'lig'ini yo'qotgan va ish staji yetarli bo'lmagan ushbu avlod vakillari bugungi kunda Yevropa rejimining ijtimoiy tizimidagi jiddiy muammolarning qurboniga aylanib qolmoqda.

Source: www.dw.com